Kemik Mineral Yoğunluğu İstenen Bireylerin Osteoporoz Sağlık İnancı, Bilgi Düzeyi ve Risk Faktörlerinin Belirlenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Halk Sağlığı Hemşireliği Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2011
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Gülpınar Göksugüzel
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Dilek KILIÇ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırma, kemik mineral yoğunluğu istenen bireylerin osteoporoz sağlık inancı, bilgi düzeyi ve risk faktörlerini belirlemek amacı ile tanımlayıcı ? ilişkisel bir araştırma olarak yapılmıştır.Araştırmanın evrenini, Atatürk Üniversitesi Aziziye ? Yakutiye Araştırma Hastanesi Nükleer Tıp Merkezi Kemik Dansitometre Ünitesi'ne Ocak 2010 ? Ekim 2010 tarihleri arasında başvuran, 35 yaş ve üzeri 110 erkek, 126 kadın oluşturmuştur. Evrenin tümü araştırma kapsamına alındığı için örnekleme yöntemine başvurulmamıştır.Verilerin toplanmasında; bireylerin sosyo-demografi özelliklerini içeren bilgi formu, osteoporoz sağlık inanç ölçeği, osteoporoz öz-etkililik-yeterlik ölçeği ve osteoporoz bilgi testi kullanılmıştır. Veriler, bilgisayar ortamında frekans, yüzdelik, standart sapma, t-testi, varyans analizi (ANOVA), Ki-kare analizi, Spearman Brown korelasyon analizi, Binary Lojistik Regresyon analizi ve Hosmer-Lemeshow analizi yöntemleri kullanılarak değerlendirilmiştir.Çalışma kapsamına alınan katılımcıların yaş ortalamasının 53.1±12.9 olduğu, %53.4'ünün kadın, %46.6'sının ise erkek olduğu ve %34.7'sinin okur-yazar olduğu belirlenmiştir. Katılımcıların osteoporoz sağlık inanç puanı 139.99±14.79, osteoporoz bilgi puanı 10.06±4.30 ve osteoporoz öz-etkililik-yeterlik puanı 742.00±213.44 olarak saptanmıştır.Katılımcıların %10.6'sının ailesinde osteoporoz öyküsü olduğu, %58.9'unun osteoporoza neden olabilecek ilaç kullandığı, %20.3'ünün uzun süreli kortizon kullandığı, %60.2'sinin yeterli kalsiyum almadığı ve %67.8'inin fiziksel aktivitede bulunmadığı saptanmıştır.Kadınların osteoporoz sağlık inançlarından, duyarlılık, önemseme, egzersiz engelleri ve kalsiyum engelleri puan ortalamaları erkeklerin puan ortalamalarına göre daha yüksek bulunmuştur (p 0.05) ancak osteoporozdan koruyucu davranış olarak egzersiz yapımı, erkeklerde kadınlara göre daha yüksek oranda ve istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05).Osteoporoz tanısı almada etkisi olan risk faktörlerini saptamak için yapılan lojistik regresyon analizinde cinsiyet, yaş ve ilaç kullanımı etkili faktörler olarak saptanmıştır. Kadınlar için yapılan lojistik regresyon analizinde ise eğitim durumunun okur-yazar olmaması, ilaç kullanımı, ailede osteoporoz öyküsü ve doğum sayısının dört ve üzerinde olması risk faktörü olarak bulunmuştur.Anahtar Kelimeler: Osteoporoz sağlık inançları, osteoporoz bilgi testi, osteoporoz öz-etkililik, osteoporoz risk faktörü