Anav kültürü ve ön Asya kültürleriyle etkileşimi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Tarih Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: AHMET KOCAİSPİR
Danışman: Süleyman Çiğdem
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Orta Asya olarak adlandırılan bölge genelde Kuzey İran platosundan Avrasya steplerinin güneyine kadar uzanır. Batı'da Hazar Denizi'ne, doğuda Kunlun ve Çin'in Nan Shan dağlarının birleştiği yerle sınırlanır. Türkmenistan ise Orta Asya'nın güney sınırını oluşturmaktadır. Tez konumuza dahil olan Güney Türkmenistan, ülkenin en verimli ve nüfus olarak da en kalabalık olan bölgesidir. Ülkenin en önemli dağı olan Kopet Dağı (3000 mt.) bölgenin güney sınırını oluşturmakta ve bu dağın etekleri Neolitik Çağ'dan günümüze kadar çeşitli insan topluluklarının yaşam sahasını oluşturmaktadır. Bu tez çalışmasında MÖ 5500-3000 yılları arasına tarihlenen Kalkolitik Çağ Güney Türkmenistan Anav Kültürü'nün bölgede ortaya çıkışı ve gelişim süreci ele alınmıştır. Anav Kültürüne ait yerleşim yerlerinde ele geçirilen buluntular, dönem insanının maddi ve manevi kültür yapılarını tespit etmemize olanak sağlamıştır. Seramikler arkeolojik buluntular arasında en değişken yapıya sahip olduğundan dolayı yabancı bir kültürün etkisi hemen görülmektedir. Bu nedenle seramiklerin gelişme sürecine bakılarak Güney Türkmenistan'daki Kalkolitik Çağ kültürünün diğer kültürler ile olan ilişkisini tespit etmek mümkün olmaktadır. Bu bağlamda, aynı döneme tarihlenen İran, Mezopotamya ve Anadolu'da ele geçirilen buluntuların karşılaştırması yapılarak Anav Kültürü'nün bu kültürlerle nasıl ve ne derecede etkileşim içerisinde olduğu ortaya konulmaya çalışılmıştır.