Akciğer kanserli hastalarda yaşam kalitesi ve sosyal destek
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2011
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Nurhan Doğan
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Mehtap TAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Araştırma akciğer kanseri olan hastaların yaşam kaliteleri ile algıladıkları sosyal destek arasındaki ilişkiyi ve yaşam kalitelerini etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla yapılmıştır.Araştırmanın evrenini 2011 Şubat-Mayıs tarihleri arasında Erciyes Üniversitesi M. Kemal DEDEMAN Onkoloji ve Hematoloji Hastanesi Ayaktan Kemoterapi Ünitesi ve Onkoloji Servisine başvuran, en az 3 ay önce tanı almış kemoterapi alan akciğer kanserli hastalar oluşturmuştur.Araştırmanın örneklemini ise araştırma kriterlerine uyan ve katılmayı kabul eden toplam 55 hasta oluşturmuştur. Araştırmaya alınma kriterleri; 18 yaş ve üzerinde, en az ilkokul mezunu olmak, görme ve işitme ile ilgili duyu kaybı olmamak, iletişime ve işbirliğine açık olmak ve psikiyatrik bozukluğu olmamaktır.Verilerin toplanmasında anket formu (sosyo-demografik sorular ve hastalığa ait sorular), yaşam kalitesini değerlendirmek için; Ferrans ve Powers `Yaşam Kalitesi Endeksi Kanser Uyarlaması ? III (EORTC QLQ-C30)' ve hastaların algıladıkları sosyal desteği belirlemek için `Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (MSPSS) kullanılmıştır.Araştırmaya katılan hastaların ortalama yaşları 56.43±9.12 olarak bulunmuştur. %47.3'ü 51-60 yaş, %85.5'i erkek, %14.5'i kadın, %60.0'ı ilkokul mezunu olarak saptanmıştır. Hastaların %52.7'sinin emekli olduğu, %92.7'sinin evli olduğu ve %92.7'sinin sosyal güvencesinin olduğu saptanmıştır.Hastaların yaşam kalitesi ölçeğinin sağlık ve hareketlilik alt boyutuna ait puan ortalaması 19.23±3.67, sosyal ve ekonomi alt boyutuna ait puan ortalaması 18.26±3.93, psikolojik/dinsel alt boyutuna ait puan ortalaması 20.86±4.83, aile alt boyutuna ait puan ortalaması 24.25±3.53 ve toplam yaşam kalitesi puan ortalaması 20.15±3.13 olarak bulunmuştur.Hastaların aileden algıladıkları sosyal destek puan ortalaması 24.65±4.32, arkadaştan algıladıkları sosyal destek puan ortalaması 15.36±6.39, özel bir kişiden (hemşire) algıladıkları sosyal destek puan ortalaması 12.07±5.79 ve algılanan toplam destek puan ortalaması 52.09±13.57'dir.Hastaların cinsiyet ve yaşa göre tüm yaşam kalitesi alanlarına ait puan ortalamaları arasındaki fark istatistiksel olarak anlamsız bulunmuştur (p ?0.05).Hastaların eğitim durumuna göre yaşam kalitesinin sosyal-ekonomi ve psikolojik-dinsel alt boyut puan ortalaması, medeni durum a göre yaşam kalitesinin sosyal-ekonomi ve aile alt boyutunun puan ortalaması, mesleğe göre yaşam kalitesinin sosyal-ekonomi alt boyut puan ortalaması, sosyal güvenceye göre yaşam kalitesinin sosyal-ekonomi ve aile alt boyut puan ortalamaları arasındaki fark anlamlı bulunmuştur (p ?0.05).Araştırma sonucunda hastaların algıladıkları toplam sosyal destek ile toplam yaşam kalitesi arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r=0.354, p<0.01).Aileden algılanan sosyal destek ile yaşam kalitesinin tüm boyutları arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Aileden algılanan sosyal destek arttıkça yaşam kalitesine ait puan ortalamalarının da arttığı tespit edilmiştir (p<0,05).Anahtar Kelimeler: Akciğer kanseri, yaşam kalitesi, sosyal destek