BİR GRUP CAM OBJENİN RESTORASYONU VE KONSERVASYONU
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Mimarlık, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SERKAN TİMUR
Danışman: Fatma Zehra Çakıcı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: İnsanoğlu tarafından doğada keşfedilen cam, başta arkeolojik kazılar olmakla beraber birçok farklı şekilde günümüze ulaşmayı başarmış organik eserlerdir. Yapısı itibariyle hassas bir içeriğe sahip olan bu grup eserlerde gerek toprak altında maruz kaldığı fiziksel temaslar, gerekse müze, sergi alanları ve depolardaki olumsuz ortam koşulları sonucu yapısal veya yüzeysel olarak bozulmalar meydana gelebilmektedir. Bu çalışma ile ele alınan eser grubunda görülen bozulma türlerine yönelik uygun malzeme ve yöntemler belirlendikten sonra laboratuvar ortamında restorasyon-konservasyon işlemleri gerçekleştirilip, eserlerin mevcut durumlarıyla korunarak gelecek kuşaklara aktarılması amaçlanmıştır. Yöntem: Bu çalışma ile incelenen eserlerde görülen bozulma türleri tespit edilerek çağdaş, güncel ve teknolojik malzemelerin kullanımı ile gerekli mekanik ve kimyasal müdahale yöntemleri kullanılmıştır. Detaylı bir belgeleme ve teşhis aşamasından sonra elde edilen bilgiler ışığında gerekli görülen asgari müdahaleler sonucu mevcut durumları iyileştirilmiş ve koruma müdahaleleri ile gelecek kuşaklara aktarılması hedeflenmiştir. Bulgular: Öncelikli olarak yapılan belgeleme ve teşhis aşamasında incelenen eserlerin maruz kaldığı ortam koşulları neticesinde cam objeler yüzeyinde kalker tabakalarının meydana geldiği, irizasyon tabakaları, kırık/çatlaklar ve daha önceden yapılan hatalı restorasyon sonucu fazla yapıştırıcı kalıntılarının olduğu görülmüştür. İncelenen eserler her ne kadar yapısal anlamda aynı olduğu bilinse de fiziksel açıdan birbirleri ile farklılıklar göstermektedir. Bu duruma bağlı olarak özellikle silindir ağızlı, ince boyunlu ve küresel gövdeli olan eserlerde kırılmalar ve çatlamaların daha yoğun olduğu tespit edilmiştir. Sonuç: Teşhis aşamasında, çalışma kapsamında seçilen eserlerdeki bozulma türleri tespit edilmiş, uygun müdahale yöntemleri ve malzemeleri belirlenmiş ve bu kapsamda eserler üzerinde gerekli restorasyon ve konservasyon işlemleri gerçekleştirilmiştir. Kullanılan bütün malzemelerin geri dönüşümlü olmasına özen gösterilmiş, minimum müdahale ile maksimum verim elde edilmesi hedeflenmiştir. Ayrıca yapılan bütün çalışmalar fotoğraflanıp görsel olarak belgelenerek arşivlenmiştir. Laboratuvar ortamında gerçekleştirilen müdahaleler sonrasında gerekli paketleme işlemlerinin ardından konulacağı nihai depolarda ısı, ışık ve nem faktörleri göz önünde bulundurularak uygun saklama koşullarına yönelik gerekli önerilerde bulunulmuştur. Çalışılan eser grubu içrisinde müze ve sergi salonu vitrinlerine çıkarılacak olan eserler için de uygun vitrin koşullarının nasıl olması gerektiği hakkında detaylı bilgiler sunulmuştur.