İKLİM DUYARLI ÇOCUK DOSTU KENTSEL TASARIM: ERZURUM ÖRNEĞİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUKADDEM DİLANUR AKARSU
Danışman: Defne Dursun
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Çalışmanın amacı; kış kentlerinde yaşayan çocukların, okul bölgelerindeki dış mekân kullanımları ve iklim ile arasındaki ilişkinin belirlenmesi, kentsel alan kullanımını etkileyen faktörlerin tespit edilmesi ve soğuk iklim duyarlı çocuk dostu kentsel alanın özelliklerinin belirlenmesidir. Aynı zamanda çocuk dostu kriterler ile kış kenti tasarım ilkelerinin birleştirilmesi ve temel tasarım ilkelerini vurgulayan bir çocuk dostu kent tasarım rehberinin oluşturulmasıdır. Yöntem: Araştırma; saha çalışması, gözlem, fotoğraflama ve anket çalışmasına dayanmaktadır. Çalışma Erzurum ilinin Palandöken ilçesinde yürütülmüş olup karma araştırma yöntemi kullanılmıştır. Bu yöntem hem niteliksel hem de niceliksel araştırma yöntemlerinin birlikte kullanılmasıyla farklı veri türleri arasında ilişkiler kurularak daha kapsamlı ve birbirini tamamlayıcı veri üretilmesini sağlamaktadır. Okul bölgelerindeki 6-14 yaş grubu özelinde; gözlem, fotoğraflama ile nitel veriler elde edilip çıkarımlarda bulunulmaktadır. Aynı zamanda öğrenciler ve velilere yönelik uygulanan 3'lü likert ölçeği kullanan iki farklı anket formu ile elde edilen veriler analiz edilerek sonuçları gözlemsel veriler ile birlikte değerlendirilmiştir. Bulgular: İncelenen okul bölgelerinin çocuk dostu ilkelere uygun kentsel mekânlar olmadığı gibi soğuk iklim koşulları çocukların kentsel mekân kullanımını daha da zorlaştırdığı ortaya çıkmıştır. Yapılan anket ve gözlem çalışmaları kentsel mekânın çocuk dostu kent ve kış kenti tasarım ilkeleri kullanılarak yeniden tasarlanması ile aktif kullanımın artacağını ve çocuklarının gelişimlerini olumlu yönde destekleyeceğini göstermektedir. Sonuç: Yapılan analizler kentin en planlı gelişen bölgesinde bile kentsel mekân tasarımında ne sert kış koşullarının ne de çocuk kullanıcıların dikkate alınmadığını göstermektedir. Okul çevrelerindeki kentsel mekânların çocuk dostu kentsel mekân kriterleri ve kış kenti kriterlerini birleştiren yeni bir bakış açısıyla yeniden tasarlanması gerekmektedir.