Öğretmen ve öğretmen adaylarının eğitim inançları ile özyeterlik inançlarının incelenmesi (Okul öncesi örneği)
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Aslı Balcı
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Adnan KÜÇÜKOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırma okul öncesi öğretmenlerinin ve öğretmen adaylarının eğitim inançları ile özyeterlik inançlarını çeşitli değişkenler açısından incelemek amacıyla yapılmıştır. Genel tarama ve ilişkisel tarama modelinde yapılan çalışma; Erzurum ili merkez ilçelerinde resmi anasınıfı ve anaokullarında görev yapan 165 okul öncesi öğretmeni ve Atatürk Üniversitesi Kâzım Karabekir Eğitim Fakültesi Okul Öncesi Eğitimi Ana Bilim Dalında öğrenim görmekte olan 106 son sınıf öğrencisi ile yürütülmüştür. Araştırmada okul öncesi öğretmenlerinin ve öğretmen adaylarının eğitim inançlarını belirlemek üzere Yılmaz, Altınkurt ve Çokluk (2011) tarafından geliştirilen "Eğitim İnançları Ölçeği", özyeterlik inançlarını belirlemek için ise Tepe ve Demir (2012) tarafından geliştirilen "Okul Öncesi Öğretmenlerinin Öz-Yeterlik İnançları Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen verilerin analizinde normal dağılım göstermeyen değişkenler için Kruscall Wallis H ve Mann Whitney U testi yapılmıştır. Normal dağılım gösterdiği belirlenen değişkenler için ise bağımsız örneklemler için t testi, tek faktörlü varyans analizi (ANOVA), pearson momentler çarpımı korelasyon analizi ve yapısal eşitlik modeli kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre, okul öncesi öğretmen adaylarının ve öğretmenlerin en fazla benimsedikleri eğitim inancının varoluşçuluk ve ilerlemecilik olduğu, öğretmenlerin daimicilik eğitim inancını öğretmen adaylarına göre, kadın öğretmen adaylarının ise ilerlemecilik eğitim inancını erkeklere göre anlamlı düzeyde daha fazla benimsediği görülmüştür. Ayrıca kadın öğretmen adaylarının özyeterliklerinin erkeklere göre anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu, öğretmenlerde ise cinsiyete göre anlamlı düzeyde bir farklılık olmadığı görülmüştür. Bununla beraber okul öncesi öğretmen adaylarının eğitim inançları ile özyeterlik inançları arasındaki ilişki olduğu ve adayların ilerlemecilik eğitim inancı arttıkça, iletişim, ortam düzeni, aile katılımı, planlama, sınıf yönetimi ve öğrenme öğretme sürecine yönelik özyeterlik inançlarının arttığı görülmüştür. Benzer şekilde okul öncesi öğretmenlerinin eğitim inançları ile özyeterlik inancı arasında ilişki olduğu ve ilerlemecilik, varoluşçuluk ve yeniden kurmacılık eğitim inancına yakın olan öğretmenlerin sınıf içerisindeki iletişim, ortam düzeni, aile katılımı, planlama, sınıf yönetimi ve öğrenme öğretme gibi süreçlerde kendilerini daha yeterli gördükleri ve özyeterlik inançlarının daha yüksek olduğu, esasicilik eğitim inancına yakın olan öğretmenlerin ise, iletişim, ortam düzeni, planlama, sınıf yönetimi ve öğrenme öğretme süreçlerinde özyeterlik inançlarının daha düşük düzeyde olduğu görülmüştür. Anahtar Sözcükler: Eğitim inancı, özyeterlik inancı, okul öncesi öğretmen adayı, okul öncesi öğretmeni.