ADOLESANLARDA GASTROİNTESTİNAL SEMPTOMLAR, BESLENME DURUMU VE YEME DAVRANIŞI ARASINDAKİ İLİŞKİNİN ARAŞTIRILMASI
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Beslenme Ve Diyetetik, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Ümmügülsüm ÇINAR
Danışman: Safinur Çelik
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışma adölesanlarda gastrointestinal semptomlar, beslenme durumu ve yeme davranışı arasındaki ilişkinin araştırılmasını; bu doğrultuda gastrointestinal semptom tanısı olan ve gastrointestinal semptom tanısı olmayan adölesanların beslenme durumları arasında farklılık olup olmadığının değerlendirilmesini amaçlamaktadır. Materyal ve Metot: Araştırmaya 54 gastrointestinal semptom tanılı ve 54 gastrointestinal semptom tanısı olmayan 108 adölesan alınmıştır. Araştırmanın verileri, yüz yüze anket formlarıyla toplanmıştır. Adölesanların genel özellikleri, beslenme alışkanlıkları ve 24 saatlik besin tüketim kayıtları sorgulanmış, antropometrik ölçümleri alınmıştır. KIDMED indeksi ve DEBQ anketi uygulanarak adölesanların Akdeniz diyetine uyumları ve yeme davranışları kaydedilmiştir. Bulgular: İki gruptaki adölesanlar karşılaştırıldığında; babada gastrointestinal semptom olan adölesanlarda gastrointestinal semptom görülme oranının daha yüksek olduğu (p=0.048); gastrointestinal semptomlu adölesanların, boy ortalamasının daha düşük olduğu (p=0.016); hazır içecek ve şeker tüketim oranının gastrointestinal semptomu olanlarda daha fazla olduğu (p=0.022, p=0.031); kahvaltıyı atlama oranının gastrointestinal semptomlu adölesanlarda daha yüksek olduğu saptanmıştır (p=0.009). Su, kolesterol, toplam lif, çözünür ve çözünmez lif tüketiminin gastrointestinal semptomu olmayanlarda daha yüksek olduğu (p=0.003; p=0.033; p=0.020; p=0.007; p=0.031); iki grup arasındaki B2 vitamini, folik asit, B12 vitamini, C vitamini ve çinko tüketim miktarının istatistiksel olarak farklı olduğu tespit edilmiştir (p=0.034; p=0.000; p=0.032; p=0.012; p=0.018). Gastrointestinal semptomlu adölesanların KİDMED puan ortalamalarının daha yüksek olduğu belirlenirken (p=0.005); iki grup arasındaki DEBQ puan ortalamaları ile duygusal, kısıtlayıcı ve dışsal yeme alt boyutları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunamamıştır (p=0.731; p=0.462; p=0.342; p=0.438). Sonuç: Gastrointestinal semptom tanısı olan ve olmayan adölesanların beslenme durumlarında ve yeme davranışlarında farklılıklar saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Adölesan, akdeniz diyeti, beslenme durumu, gastrointestinal semptomlar, yeme davranışı