Sanatta gerçeklik ve sanallık üzerine bir çözümleme
Tezin Türü: Sanatta Yeterlik
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Resim Anasanat Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FATİH TAŞCI
Danışman: Serhat ERDEM
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bilim ve teknolojinin sanatla olan ilişkisi, sanayi devrimiyle başlamasıyla birlikte, bilgisayar teknolojilerinin ortaya çıkışıyla ifade edilebilir. Bu bağlamda, tez çalışmasında, sanatta gerçekliğin dijital teknolojiler ile birlikte geçirdiği dönüşüme odaklanılmıştır. Bu çerçevede, Baudrillard'un Hiper-Realizm kuramı bağlamında, sanat üzerinde ortaya çıkan simülasyon etkisi ve gerçeğin yerini alan sanallık üzerine çalışmanın yürütülmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Nitel araştırma yöntemlerinde yer alan içerik çözümleme tekniği kullanılarak çalışma gerçekleştirilmiştir. Evren ve örneklemini, Gerçeklik ve sanallık ilişkisi çerçevesinde ortaya çıkan sanatsal eylemler veya dönemler, sanat nesnesi, beden, sanat pazarı, estetik, izleyici ve mekân üzerinden ortaya çıkan eserler oluşturmuştur. Çeşitli yerli ve yabancı kitap, dergi, makale vb. kaynaklardan yararlanılarak, alanyazın taramasında elde edilen verilerin içerik analizi yapılmıştır. Bulgular: Yapılan kapsamlı araştırma neticesinde sanatta gerçeklik ve sanallık bağlamında ortaya çıkan, sanat pazarı üzerinde yaygınlık kazanan nft sanatı örneği, sergileme yöntemi olarak metaverse ve sanal gerçeklik teknolojileriyle sunulan sanal müzeler-sergiler, sanat alanında sanal mekân, sanal beden, sanal nesne ve estetiğin sanat üzerinde kullanım alanlarının dönüşüme uğradığı, bu bağlamda gerçekliğin yerini alan sanallık sanat alanında ikinci bir yaşam ortaya çıkarmıştır. Sonuçlar: Sonuç olarak sanatta gerçeklik ve sanallık üzerine bir çözümle olarak geçen bu çalışmada, sanatın teknolojiyle birlikte, sanat eseri, sanatta mekân, beden, izleyici, sanatçı, sanat pazarı ve estetik üzerine yaşadığı dönüşümle ilgili ortaya çıkan sonuçlara odaklanılmıştır. Bu bağlamda sanatın dijitalleşmesi, sanatta sanal olgusunun yer almasına ve gerçeklikle ilişkilendirilmesine sebep olmuştur. Bu sebeple de sanatın yeni aracı olan sanallık, sanat üzerinde ikinci bir dünya yaratarak sanat eserin sanal olarak üretilmesine, mekân, beden, estetik gibi yeni kavram ve olguları, sergileme, yöntem ve kullanım alanlarını genişletmiştir. Anahtar Kelimeler: gerçeklik, sanallık, sanal gerçeklik teknolojileri, dijital sanat, nft sanatı, metaverse, sanal mekân, sanal beden, sanal nesne, estetik