Prekonsepsiyonel bilgi ve tutum ölçeğinin geliştirilmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Fulya GÖKDEMİR

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Gülşen ERYILMAZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Araştırma, kadınların prekonsepsiyonel bilgi ve tutumlarını ölçebilen geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirmek amacıyla yapılmıştır. Materyal ve Metot: Araştırmada; metodolojik araştırma modeli kullanılmıştır. Çalışma; Artvin Devlet Hastanesi, Aile Hekimlikleri ve Artvin Çoruh Üniversitesi'ne bağlı birimlerde 01 Ocak-01 Ağustos 2013 tarihleri arasında yürütülmüştür. Araştırmanın evreni, ildeki 18-45 yaş arası kadınlardan oluşmaktadır. Örneklemi ise olasılıksız rastlantısal örnekleme yöntemi ile seçilen 913 kadın oluşturmuştur. Veriler, "Kişisel Bilgi Formu" ve "Prekonsepsiyonel Bilgi ve Tutum Ölçeği (PKTÖ)" taslağı ile toplanmıştır. PKTÖ'nin geçerliliği; kapsam, yüzey ve yapı geçerliliğine bakılarak, iç tutarlığı ve homojenliği Cronbach's Alfa katsayısı ve madde-toplam puan korelasyonları hesaplanarak, zamana karşı değişmezliği ise test-tekrar test yöntemi ile araştırılmıştır. Veriler, SPSS 18 ve LISREL 8.5 istatistiksel paket programları ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Uzman değerlendirmeleri ve pilot uygulama sonunda; PKTÖ'nin kapsam ve yüzey geçerliliği sağlanmıştır. Ölçeğin yapı geçerliliğine, açıklayıcı faktör analizi ile bakılmış ve varyansın %40'ını açıklayan, 7 faktörlü ve 43 maddeli bir ölçek elde edilmiştir. Bu maddelerin, faktör yükleri 0.29 ile 0.71 arasında, madde-toplam puan korelasyonları ise 0.21 ile 0.50 arasında değişmektedir. Ölçek genelinde Cronbach's Alfa katsayısı 0.86 olarak belirlenmiştir. Yapısal eşitlik modellemesinde 7 faktörlü ölçek modelinin kabul edilebilir bir uyum iyiliğine sahip olduğu belirlenmiştir. Tekrar test korelasyon katsayısı r=0.978 olup istatistiksel olarak anlamlıdır. Sonuç: Başlangıçta 87 maddeden oluşan PKTÖ taslağı, yapılan analizler sonucunda 43 maddelik geçerli, güvenilir ve standardize bir form haline getirilmiştir. Literatüre yeni kazandırılan 5'li Likert tipindeki bu ölçek, 18-45 yaş arası kadınların prekonsepsiyonel bilgi ve tutumlarını belirlemek için kullanılabilir. Anahtar Kelimeler: Danışmanlık, gebelik öncesi, güvenilirlik ve geçerlilik, kadın sağlığı, prekonsepsiyonel bakım, risk değerlendirmesi, tutum.