Alternatif bir ispat yöntemi olarak sözsüz ispatlar: Lise öğrencilerinin ispat yapabilme becerilerinin incelenmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KÜBRA POLAT

Danışman: Levent Akgün

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmada amaç lise öğrencilerinin sözsüz ispat yapabilme süreçlerini inceleyerek, sözsüz ispatların lise öğrencilerinin matematiksel ispat becerileri üzerine etkisini belirlemek ve lise matematik öğretmeninin ve lise öğrencilerinin sözsüz ispatlara ilişkin görüşlerini belirlemektir. Yöntem: Araştırma 2016-2017 eğitim öğretim yılında Sivas iline bağlı bir ilçede bulunan bir devlet okulunda 9. sınıfta okuyan 25 öğrenci ile yürütülmüştür. Çalışmada karma araştırma yöntemleri kullanılmıştır. Uygulama öncesi öğrencilerin ispat becerilerini belirleyebilmek için araştırmacı tarafından hazırlanmış ispat beceri testi kullanılmıştır. Uygulama sonrası ispat beceri testi tüm sınıfa uygulanmış ve sürecin ayrıntılarını belirleyebilmek için seçilen dört öğrenci ile bireysel sözsüz ispat etkinlikleri yürütülmüş ve öğrencilerden sözsüz ispatlarla ilgili görüş alınmıştır. Ayrıca sürece ilişkin öğretmen ile de görüşme yapılmştır. Verilerin tamamı elde edildikten sonra nicel veriler SPSS 17.00 paket programı kullanılarak, nitel veriler ise içerik analiz tekniği ile analiz edilmiştir. Bulgular: Araştırmanın sonunda sözsüz ispatların, öğrenciye formüllerin nereden geldiğini anlama, formüllerin doğruluğuna ilişkin ikna olma, etkinliklerden keyif alma, matematiğin diğer kavramlarıyla ilişki kurma, daha önce öğrenmiş oldukları kuralları kullanma ve matematiksel kavramları anlama gibi imkanlar sağladığı görülmüştür. Sonuç: Uygulama öncesi ve uygulama sonrası yapılan ispat beceri testinden alınan puanların bağımlı örneklemler t-testi ile analizi sonucu, sözsüz ispatların ispat becerisi üzerinde olumlu etkisi olduğu sonucu elde edilmiştir. Ayrıca sözsüz ispatların sınıfta uygulanabilirliği açısından gerek öğretmen gerekse öğrenciler olumlu görüş bildirmişlerdir. Anahtar Kelimeler: İspat, ispat öğretimi, ispat yöntemleri, sözsüz ispatlar, Boero modeli, sezgisel yapılandırılmış örnekler