Covıd-19 pandemi döneminde evcil hayvanı olan bireylerde hayvanlara bağlanma ve yalnızlık duygusunun incelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, PSİKİYATRİ HEMŞİRELİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: HÜLYA AYDIN

Danışman: Hatice Durmaz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmanın amacı COVID-19 pandemi döneminde evcil hayvan sahibi olan bireylerde hayvanlara bağlanma ve yalnızlık duygusunun incelenmesidir. Materyal ve Metot: Araştırmanın evrenini ülkemizde bir evcil hayvana sahip olan tüm bireyler oluşturmaktadır. Araştırmaya alınma kriterlerini taşıyan ve gönüllü olarak araştırmaya katılmayı kabul eden 958 kişi araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Araştırmada Bireysel Bilgi Formu, Lexington Evcil Hayvanlara Bağlanma Ölçeği (LEHBÖ) ve UCLA Yalnızlık Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin toplanması google anket yöntemiyle oluşturulan link üzerinden yapılmıştır. Veriler, SPSS 22 paket programı ile analiz edilmiştir. Verilerin analizinde sayılar, yüzdelikler, en az ve en çok değerler, ortalama ve standart sapmaların yanı sıra bağımsız gruplarda t testi, Mann Whitney U, Kruskal Wallis ve Varyans analizleri kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmaya katılan evcil hayvan sahiplerinin Lexington Evcil Hayvanlara Bağlanma Ölçeği puan ortalaması 56.95±13.24; UCLA Yalnızlık Ölçeği puan ortalaması ise 40.23±8.82 bulunmuştur. LEHBÖ toplam puan ortalaması ile UCLA Yalnızlık Ölçeği toplam puan ortalaması arasında istatistiksel olarak anlamlı, negatif yönlü ve düşük düzeyli ilişki saptanmıştır (p<0.05). Yine LEHBÖ alt boyutlarından olan genel bağlanma ve hayvan hakları puan ortalamaları ile UCLA Yalnızlık Ölçeği toplam puan ortalaması arasında da anlamlı ve negatif yönlü ilişki saptanmıştır (p<0.05). Katılımcıların cinsiyet, beslenilen evcil hayvan türü ve besleme nedeni, pandemi döneminde en çok yapılanlar ve en fazla yaşananlara göre LEHBÖ toplam puan ortalaması farkı istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05). Ayrıca katılımcıların medeni durumu, eğitim düzeyi, pandemi döneminde en fazla yaşananlar ve yaşlarına göre UCLA Yalnızlık Ölçeği puan ortalaması farkı istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0.05). Sonuç: Araştırmada evcil hayvan sahiplerinin evcil hayvana bağlanma düzeylerinin ölçekten alınabilecek maksimum puanlar göz önünde bulundurulduğundayüksek seviyede olduğu, yalnızlık düzeylerinin de ölçek maksimum puanı baz alındığında orta değere yakın olduğu söylenebilir. Katılımcıların evcil hayvana bağlanma düzeyi arttıkça yalnızlık düzeyleri azalmıştır. Ayrıca kadınların, evcil hayvan olarak köpek besleyenlerin, pandemi döneminde evcil hayvanı ile daha çok ilgilenenlerin ve daha fazla bağlandığını ifade edenlerin hayvana bağlanma düzeyi daha yüksektir. Bekârların, pandemi döneminde yalnız olduğunu daha fazla düşünenlerin ve yaşı daha küçük olanların ise yalnızlık düzeyleri daha yüksektir. Anahtar Kelimeler: COVID-19, evcil hayvana bağlanma, hemşirelik, yalnızlık