Özür söz edimi stratejileri öğretiminin ortaokul öğrencilerinin özür dileme kullanımlarına etkisinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Türkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ASİYE KÖSEOĞLU
Danışman: Muhsine Börekçi
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırmanın amacı, Türkçe dersi konuşma öğrenme alanında özür söz edimi stratejileri öğretiminin ortaokul öğrencilerinin özür dileme kullanımlarına etkisinin incelenmesidir. Yöntem: Bu araştırmada nitel ve nicel yöntemler sırayla bir arada kullanılıp nitel veriler nicel verilerle destekleneceği için karma araştırma yöntemlerinden gömülü desen kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutunda yarı deneysel desenlerden grup içi zaman dizisi ayrı zamanlı desen nitel boyutunda ise gözlem ve görüşme süreçlerinden oluşan durum çalışması kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini 2021-2022 eğitim öğretim yılında öğrenim gören 15 beşinci sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Türkçe dersi konuşma öğrenme alanına yönelik hazırlanan etkinlik planlarıyla öğrencilere 4 haftalık özür söz edimi stratejileri öğretimi gerçekleştirilmiştir. Uygulama öncesi ve sonrası öğrencilerin özür dilemeyi gerektiren durumlarda kullandıkları ifadeler, gözlem ve STT ile toplanmıştır. Araştırmada gözlem ve söylem tamamlama testinden elde edilen veriler, Blum-Kulka ve Olshtain'in özür söz edimi stratejilerine göre sınıflandırılmıştır. Sınıflandırılan verilerin istatistiksel analizi sonucunda nicel verilere ulaşılmıştır. Nitel verilere ise gözlem ve görüşmelerin betimsel ve içerik analiziyle ulaşılmıştır. Bulgular: Uygulama sürecinde kullanılan nicel ve nitel veri toplama araçlarından elde edilen verilerin analizine göre özür söz edimi stratejileri öğretimiyle uygulama öncesi ve sonrasında öğrencilerin özür söz edimi kullanımlarında anlamlı bir farklılık ortaya çıkmıştır. Sonuçlar: Uygulama çalışmaları öncesi ve sonrasında uygulanan gözlem formları sonuçlarına göre özür söz edimi stratejileri öğretimi, öğrencilerin özür söz edimi kullanımlarında faydalı olmuştur. Anahtar Kelimeler: söz edimleri ve etik, özür söz edimi, konuşma becerisi, ortaokul öğrencileri.