İnme hastalarında inme risk faktörlerinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MAHMUD EKMELEDDİN PESEN
Danışman: Mustafa BAYRAKTAR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: İnme ülkemizde ve dünyada ölüm nedenlerinde üst sıralarda yer alması ve oluşabilecek komplikasyonlarıyla önemli bir sağlık sorunudur. Aile hekimlerinin yapacağı inme risk faktörlerinin taraması ile inme hastalarının birincil ve ikincil korumalarının yapılması inme oluşumunu engellemek ve oluşabilecek komplikasyonların en aza indirilmesi açısından önemlidir. Bu çalışmamızda, Erzurum'da inme geçiren hastaların inme risk faktörleri açısından taranması ve koruyucu hekimlik kapsamında Aile Hekimliğinde bu risk faktörlerin taranmasının önemini ortaya koymak amaçlanmaktadır. Yöntem: Çalışmamız retrospektif ve kesitsel bir çalışmadır. Çalışmamız inme kesin tanısı alarak hastanemiz inme merkezine yatışı yapılmış hastaların dosya ve arşiv bilgileri taranarak yapılmıştır. Çalışma evrenimizi; 01 Kasım 2023 ile 01 Kasım 2024 tarihleri arasındaki bir tam yılda; hemorajik inme, iskemik inme ve geçici iskemik atak (GİA) tanısı almış 233 hasta oluşturdu. Hastane arşiv bilgilerinden hastaların yaşı ve cinsiyeti; hipertansiyon, diyabet, hiperlipidemi, atriyal fibrilasyon uyku bozuklukları, obezite, hiperhomosisteinemi gibi ek hastalıkların varlığı ve homosistein, HbA1c düzeyleri, açlık kan şekeri, LDL, HDL, trigliserid ve total kolesterol düzeyleri gibi laboratuvar parametreleri değerlendirilmiştir. Bulgular: Geçici İskemik Atak (GİA) tanılı hastaların yaş ortalaması, iskemik ve hemorajik inmeli hastalardan daha düşüktür. GİA tanılı hastalarda hipertansiyon oranı iskemik ve hemorajik inmeli hastalardan daha düşükken, hiperlipidemi oranı iskemik ve hemorajik inmeli hastalardan daha yüksektir. Üç inme türündeki açlık kan Şekeri (AKŞ), Hba1c ve trigliserid ortalamaları arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0.05). Hemorajik inmeli hastaların AKŞ ortalamaları GİA tanılılara göre daha yüksek ancak trigliserid ortalamaları daha düşüktür. İskemik inmeli hastaların Hba1c seviyeleri ise GİA tanılılara göre daha yüksektir. Sonuç: Çalışmamız inme türleri arasında demografik ve biyokimyasal farklılıkları ortaya koymuş ve hipertansiyon, diyabet, obezite ve hiperlipidemi gibi risk faktörlerinin inme üzerindeki sıklığını vurgulamıştır. İskemik inme, hemorajik inme, GİA geçiren hastalarının inme risk faktörlerinin farklılıkları; inme öncesi ve sonrası süreçte risk faktörlerinin kontrolüne yönelik birinci basamakta yapılacak birincil ve ikincil koruma yöntemlerinin ve medikal, cerrahi tedavi süreçlerin düzenlenmesi açısından önemlidir. Anahtar Kelimeler: İskemik inme, hemorajik inme, geçici iskemik atak, risk faktörleri, primer koruma.