A. Turan Oflazoğlu'nun oyunlarında dil-tavır ilişkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, TİYATRO ANASANAT DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2011
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MUSTAFA BİLİRDÖNMEZ
Danışman: Bünyamin Aydemir
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tiyatronun en önemli özelliği gerçeğe uygunluk ilkesidir. Bir oyunda padişahı canlandıran oyun kişisi, tıpkı bir padişah gibi oturmalı, kalkmalı ve konuşmalıdır. Seyirci onu izlerken sanki bir Osmanlı padişahının huzurunda olduğu hissine kapılmalıdır. Canlandırılan rolün; psikolojik, sosyolojik, biyolojik özellikleri göz önünde bulundurularak dil ve tavır özelliklerinin belirlenmesi yazarın ve oyunun seyircide uyandırmasını beklediği dramatik etkinin sağlıklı bir şekilde hedefe varmasını sağlaması bakımından önemlidir. Tiyatronun sahne üzerinde kullandığı ve karmaşık bir yapıya sahip olan oyun dili, oyuncunun yalnızca ses sistemini kullanarak gerçekleştirdiği bir dil değildir. Bu dil, onun gövdesel hareketlerini, jest, mimik vb eylemlerini de ifade eder. Olaylar karşısında oyun kişisinin sergilediği davranışlar ise onun ruh dünyasını, içinde yaşadığı sosyal çevreyi ve bu düzen içerisinde kendisine belirlediği konumu yansıtması bakımından önem taşır.İncelemeye çalışacağımız A. Turan Oflazoğlu'nun oyunlarında insan ve olayları birbirinden ayrı olarak düşünmeyeceğiz. Olayları ve oyun kişilerini ve bunların taşıdığı anlamı birbirine sindirilmiş olarak ele alarak, insani özellikleri, toplumsal ilişkileri ve hareketi sağlayan davranışları dil?tavır ilişkisi bağlamında ele alarak çözümlemelerde bulunacağız. Yoğunlukla insan ve insani gerçekler üzerinde duracak, yazarın kişisel, ulusal ve evrensel görüşlerini yansıtmak üzere seçtiği oyun kişilerini dil-tavır ilişkisi çerçevesinde yorumlama gayreti içerisinde olacağız. Kişilerin özel nitelikleri, tavır ve davranışları, eğilimleri, tepkileri üzerinde duracak, onları derinlemesine bir değerlendirme yaparak sunmaya çalışacağız. Bilindiği gibi konuşmalarıyla kişinin toplumsal ve psikolojik durumunu; dış görünüşüyle kişinin fiziki durumunu ve davranışlarıyla o kişinin ahlakını, inançlarını, temel değerlerini, ideallerini ve kabullerini göstermek çok uygulanan bir yöntemdir. Bu yüzden, oyun kişilerini söyledikleriyle ve davranışlarıyla belirlemek temel ilkemiz olacak. Kişilerin hareketlerinin nedenlerini, eğilimlerini, durumlarını, onları geliştiren, yönlendiren hareketlerini ve harekete yön veren temel özelliklerini de takip edeceğiz. Bunun yanı sıra, özelden genele ulaşarak, çeşitli konularda oluşan toplumsal tavrın, oyunlar içersindeki yansımalarına da yer vereceğiz.