Giresun ili hava kalitesinin meteorolojik parametrelerle zamansal değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Çevre Mühendisliği Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BARIŞ BAŞ

Danışman: Ergün Yıldız

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, Giresun ilinin hava kalitesinin değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Bu amaçla kirleticilerin aylık, yıllık ve mevsimsel sonuçları incelenerek meteorolojik parametrelerle ilişkisi belirlenmiş ve hava kalitesi üzerindeki etkisi değerlendirilmiştir. Giresun ilinde 2 farklı istasyon bulunmaktadır. Araştırmada, bu istasyonlarda ölçülen SO2 ve PM10 konsantrasyonlarına ilişkin veriler analiz edilmiştir. Analiz sürecinde, 2008-2018 yılları arasındaki ölçümlere ilişkin veriler kullanılmıştır. Bu veriler, genel olarak birinci istasyondaki ölçümlerden elde edilmiştir. İkinci istasyon 2015 yılında kurulduğu için bu istasyondan elde edilen veriler bu tarihten sonraki dönemlere aittir. Bu nedenle 2008-2015 yıllarına ait değişimler, birinci istasyondan elde edilen veriler kullanılarak, 2015-2018 yıllarına ait değişimler ise her iki istasyondan elde edilen veriler kullanılarak incelenmiştir. Veriler IBM 22 SPSS programı kullanılarak analiz edilmiştir. Ortalama aylık SO2 ve PM10 konsantrasyonları ile meteorolojik parametreler (sıcaklık, basınç, yağış, rüzgâr hızı, nem) arasındaki ilişki çoklu lineer regresyon tekniği kullanılarak analiz edilmiştir. 2016, 2017 ve 2018 yılları için SO2 ve PM10 konsantrasyonları ile meteorolojik parametreler arasındaki regresyon katsayıları hesaplanmıştır. 2016 yılına ilişkin SO2 ve PM10 konsantrasyonları ile meteorolojik parametreler arasındaki regresyon katsayıları sırasıyla R2= 0.621 ve R2=0.789 şeklindedir. 2017 yılına ilişin regresyon katsayıları R2= 0.898 ve R2= 0.735 şeklindedir. 2018 yılı için regresyon katsayıları ise sırasıyla R2= 0.863 ve R2=0.702 olarak bulunmuştur. Araştırmadan elde edilen bulgular, son 3 yılda kirletici konsantrasyonlarıyla meteorolojik parametreler arasında pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı yüksek düzeyde bir ilişkinin olduğunu göstermektedir. Anahtar Kelime: Kükürt dioksit, Partikül madde, Meteorolojik parametreler, Regresyon, Konsantrasyon, Giresun