Tedaviye Dirençli Depresyon Hastalarında Hızlandırılmış Transkraniyal Manyetik Stimülasyon: Bilateral Teta Patlaması ile Unilateral Teta Patlaması Etkinliğinin Karşılaştırılması

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Hakan Emre BABACAN

Danışman: Ömer Faruk Uygur

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Tedaviye dirençli depresyon (TDD), majör depresif bozukluğun en ağır alt tiplerinden biri olup mevcut tedavilere yetersiz yanıt ile karakterizedir. Hızlandırılmış transkraniyal manyetik stimülasyon (aTMS) ve özellikle teta burst stimülasyon (TBS) protokolleri, son yıllarda TDD tedavisinde umut verici bir yaklaşım olarak öne çıkmaktadır. Bu çalışmada, bilateral TBS (iTBS + cTBS) ile unilateral TBS (iTBS + sham-cTBS) uygulamalarının etkinlik, güvenlik ve tolere edilebilirliği karşılaştırılmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız, Kasım 2024–Nisan 2025 tarihleri arasında çift-kör, randomize ve sham-kontrollü olarak yürütülmüştür. DSM-5 tanı ölçütlerine göre TDD tanısı almış 50 hasta iki gruba randomize edilmiştir. A grubuna bilateral aTBS, B grubuna sham kontrollü aTBS uygulanmış; her iki gruba iki hafta boyunca günde beş seans olmak üzere toplam 50 seans tedavi verilmiştir. Klinik değerlendirmeler MADRS, HAM-D, HAM-A, MoCA, PUKİ, UŞİ ve KİDÖ ölçekleri ile başlangıçtan 14. haftaya kadar gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Her iki grupta depresyon ve anksiyete belirtilerinde anlamlı azalma gözlenmiştir. Ancak B grubunda daha hızlı yanıt ve yüksek erken dönem remisyon oranları saptanmıştır (2. haftada yanıt: %100; 6. haftada remisyon: %83,3). İntihar düşüncesi her iki grupta belirgin şekilde azalmış, B grubunda daha erken iyileşme gözlenmiştir. Uyku kalitesi, bilişsel işlevler ve genel işlevsellik her iki grupta anlamlı düzeyde iyileşmiştir. En sık yan etkiler halsizlik, baş ağrısı ve uygulama bölgesinde parestezi olup ciddi advers olay bildirilmemiştir. Sonuç: Sonuç olarak, bilateral ve unilateral aTBS protokollerinin TDD tedavisinde etkili, güvenli ve tolere edilebilir olduğu; unilateral aTBS'nin kısa vadede daha hızlı klinik yanıt sağladığı gösterilmiştir.