XIX. Yüzyıl Türk-Japon Edebiyatında Gelenek ve Batılılaşmanın Sentezi bağlamında iki temsil: Ahmet Mithat Efendi, Natsume Soseki.

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İslam Tarihi ve Sanatları Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ŞEYDA BETÜL KIZILARSLANOĞLU

Danışman: Ayşe Hilal Kalkandelen

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Avrupa'da fitili ateşlenen Fransız ihtilali ile tüm dünyayı etkisi altına alan bir dizi fikri akımın ortaya çıkışı imparatorluklarla yönetilen sistemleri kökünden etkilemiştir. Bunlar siyaset, ekonomi, toplumsal yaşam, insan hakları ve sanat olmak üzere pek çok alanı tesiri altına almış ve bir yenileşme dönemi başlatmıştır. Osmanlı dönemi yenileşme hareketleri ise Tanzimat'la beraber ivme kazanmıştır. Pek çok alanda baş gösteren bu ıslahat hareketleri yazın dilini temelden etkilemiştir. Batılılaşma hareketlerinin ortaya çıkması ve halka ulaşmasında yazın dili olarak edebiyat ise büyük bir rol oynamıştır. Batı edebiyatının yazın türlerini çeviri ve taklit yoluyla kendi edebiyatlarına uygulamaya çalışan dönemin aydınları, aynı zamanda halkın eğitimi ve yenileşmenin yaygınlaşması için de bu durumu değerlendirmişlerdir. Kökleri sağlam ve güçlü olan imparatorlukları ulus devletli yapılara dönüştürmeye başlayan Batı fikirleri karşısında tutunabilmenin yolu, geleneksel yapıyla modernleşme arasında bir köprü kurmaya çalışmak olmuştur. Örneklerini en iyi görebildiğimiz yerlerden biri ise Japon ve Osmanlı İmparatorluğudur. Bu iki devlet de Batı karşısında tutunabilme, bölgesel güç olarak kalabilme ve özünü koruyabilme endişesi içerisinde pek çok süreçten geçmiştir. Fakat görece Batılılaşmayı daha doğru kavrayan devletlerin bu süreci daha iyi yönettikleri ve hızlı bir şekilde güçlendikleri görülürken, saf şekilcilik ve fikri yetersizlik üzerinden kurgulanan bir Batılılaşmanın devletlerin var olma biçimlerini olumlu etkilemediği ve günümüze kadar bocalamalarına sebep olduğu gerçeği karşımıza çıkmıştır.