Metformin HCl yüklü ilaç taşıyıcı sistemlerin hazırlanması ve in vivo değerlendirilmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Behzad MOKHTARE

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Meltem ÇETİN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı, oral uygulama için metformin HCl-yüklü polimerik ilaç taşıyıcı sistemleri geliştirmek ve bu sistemlerin in vitro özelliklerini ve in vivo aktivitesini değerlendirmektir. UV-spektrofotometrik yöntem kullanılarak etkin madde miktar tayini gerçekleştirilmiştir. Aljinat (AL), aljinat-kitosan (AL-CS) boncukları ve CS mikroküreleri sırasıyla iyonotropik jelasyon ve emülsiyon-çapraz bağlanma yöntemleriyle hazırlanmıştır. Hazırlanan boncuk ve mikroküre formülasyonlarının partikül büyüklüğü-dağılımı, yüzey morfolojisi, yüzde yükleme etkinliği (%EE) ve in vitro etkin madde salım özellikleri (fosfat tamponu (PB) pH 6,8 ve HCl pH 1,2 ortamlarında) değerlendirilmiştir. FT-IR ve DSC de bu sistemleri karakterize etmek için kullanılmıştır. Ayrıca, uygun özelliklere sahip boncukların in vivo hipoglisemik etkileri diyabetik Sprague Dawley cinsi sıçanlarda değerlendirilmiştir. Hazırlanan AL ve AL-CS boncuklarının yaş halde partikül boyutları 1714±140-1850±103 m (p>0.05) aralığında bulunmuştur. Liyofilize boş ve metformin HCl içeren CS mikrokürelerinin ortalama partikül boyutları ise sırasıyla 9.06±1.32 ve 9.21±2.16 m (p>0.05) olarak saptanmıştır. %EE değerleri %20.05±6.92-33.58±1.56 aralığında olan boncuk ve mikroküre formülasyonlarından PB pH 6,8 ortamında 8 gün içerisinde %89-96 oranlarında sürekli salım elde edilmiştir. Boncuk formülasyonu için kitosan kullanıldığında yükleme etkinliği hafif bir düşüş göstermiştir (p=0.05). Saf etkin madde ile karşılaştırıldığında metformin HCl-yüklü AL ve AL-CS boncuk formülasyonları diyabetik sıçanlarda oral uygulama sonrası daha uzun süreli hipoglisemik etki göstermişlerdir (p<0.05). Metformin HCl'nin yüksek dozlarda tekrarlayan oral uygulamalarını ve yan etkilerini azaltmak, hasta uyuncunu artırmak ve uzun süreli hipoglisemik etki elde etmek için AL ve AL-CS boncukları faydalı olabilir.