Temporomandibular eklem osteoartritli hastaların tedavisinde eklem içi uygulanan medikal ozon ile medikal ozon sonrası uygulanan çeşitli eklem içi ajanların kısa dönem klinik etkinliklerinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Diş Hekimliğinde Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Klinik Bilimler, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: UMID BABAYEV
Danışman: Songül Cömert Kılıç
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu tez çalışmasının amacı Temporomandibular Eklem Osteoartritli (TMEOA) hastaların tedavisinde eklem içi uygulanan medikal ozon uygulaması ile medikal ozon uygulamasını takiben uygulanan eklem içi Hyaluronik asit (HA), Kortikosteroid (KS) ve Trombositten zengin plazma (PRP) ajanlarının klinik etkinliklerinin 6 aylık takip periyodunda karşılaştırılmalı olarak değerlendirilmesidir. Materyal ve Metot: Bu tez çalışmasına Konik Işınlı Bilgisayar Tomografi (KIBT) ve Manyetik Rezonans Görüntüleme (MRG) kullanılan ve Wilkes IV veya Wilkes V sınıflamasına sahip olup TME-OA teşhisi konulan 62 erişkin hastanın 93 eklemi dahil edilmiştir. Bu hastalar rastgele bir şekilde 5 farklı gruba ayrılmıştır: Kontrol grubunda (Grup 1) alınan hastalar herhangi bir TME-OA tedavisi almamıştır. Çalışma gruplarında (Grup 2, 3, 4 ve 5) tüm hastalar haftalık 4 seans olmak üzere 1 mL eklem içi lokal anesteziyi takiben 2 mL eklem içi 15µg/L medikal ozon-oksijen gaz karışımı almışlardır. Ayrıca Grup 3,4 ve 5'de yer alan hastalara eklem içi uygulanan medikal ozon tedavisini takiben sırasıyla tek seans 1 mL eklem içi HA, KS ve PRP uygulanmıştır. Hastalar işlem sonrası 3 ve 6 aylık takip periyotları sonrasında değerlendirilmiştir. Grup içi karşılaştırmalarda Friedman ve Wilcoxon testleri ve gruplar arası karşılaştırmalarda Kruskal Wallis ve Mann-Whitney U testleri kullanılmıştır. Bulgular: Grup içi karşılaştırmalarda, takip periyotları süresince kaydedilen genel ağrı şikâyeti ve TME'nin lateral palpasyon ağrısında tüm gruplarda istatistiksel olarak anlamlı bir azalma gözlemlenmiştir (p<0.05). Çiğneme etkinliği, genel ağrı şikâyeti, TME'nin posterior palpasyon ağrısı ve ağrısız maksimum ağız açma (MIO) miktarında kontrol grubu hariç diğer gruplarda istatistiksel olarak anlamlı iyileşmeler gözlemlenmiştir (p<0.05). Bunun yanında eklem sesinde Grup 4 hariç diğer gruplarda, ağrılı MIO miktarlarında Grup 1 ve Grup 5 hariç diğer gruplarda istatistiksel olarak anlamlı bir değişim gözlemlenmiştir (p<0.05). Gruplar arası karşılaştırmalarda; genel ağrı şikâyeti, eklem sesi, ağrılı MIO miktarında sadece 3 aylık takip periyodunda anlamlı değişimler gözlemlenirken, TME'nin lateral ve posterior palpasyon ağrıları, çiğneme etkinliği ve ağrısız MIO miktarlarında ise her iki takip periyodunda anlamlı değişimler gözlemlenmiştir (p<0.05). TME'nin lateral palpasyon ağrısı, çiğneme ekinliği ve eklem sesindeki iyileşmeler için tek başına eklem içi medikal ozon uygulaması yeterli klinik etkinlik sağlamış olup, ağrılı ve ağrısız MIO miktarları ve TME'nin posterior palpasyon ağrısındaki iyileşmeler için eklem içi medikal ozon uygulamasını takiben eklem içi ajan uygulaması alan hastalarda daha iyi klinik iyileşme skorları elde edilmiştir. Sonuç: Eklem içi medikal ozon uygulaması tek başına TME-OA'lı hastaların tedavisinde yeterli ve etkin bir tedavi sağlamaktadır. Medikal ozon tedavisi sonrasında uygulanacak ek ajanlar dikkate alındığında, daha yüksek maliyet gerektiren diğer ajanlara nispeten, eklem içi kortikosteroid uygulaması bazı değişkenlerde daha etkin klinik iyileşmeler sağlamıştır. Anahtar Kelimeler: Dejeneratif eklem hastalıkları, Hyaluronik asit, Eklem içi enjeksiyon, KIBT, Kortikosteroid, Medikal ozon terapi, MRG, Osteoartrit, ozon-oksijen gaz, Temporomandibular eklem osteoartritis, Trombositten zengin plazma