Demir eksikliği anemisi olan bireylere verilen eğitimin tedaviye uyum ve yorgunluğa etkisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İç Hastalıkları Hemşireliği Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İBRAHİM KIRLI
Danışman: Hatice Polat
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırma demir eksikliği anemisi olan bireylere verilen eğitimin tedaviye uyumlarını ve yorgunluk semptomuna etkisini belirlemek amacıyla yapıldı. Materyal ve Metot: Çalışma kontrol gruplu ön test, ara test ve son test müdahale araştırması olarak Aralık 2023- Haziran 2024 tarihlerinde Erzurum Şehir Hastanesi Dahiliye ve Hematoloji polikliniklerine başvuran ve dahiliye yandallar servisinde yatan hastalarla yapıldı. Araştırma evrenini bu tarihler arasında başvuran hastalar, örneklemi ise araştırma kriterlerine uyan girişim grubu (31) ve kontrol grubu (32) olmak üzere 63 hasta oluşturdu. Verilerin toplanmasında Tanıtıcı Anket Formu, Morisky İlaç Kullanımına Uyum Ölçeği (MMAS-4) ve Yorgunluk İçin Görsel Benzerlik Skalası kullanıldı. Verilerin analizinde sayılar, yüzdelikler, en az ve en çok değerler ile ortalama, standart sapma, bağımsız gruplarda t testi, bağımlı gruplardavaryans Analizi, Mann Whitney U, Friedman ve Cronbach alfa kat sayısı istatistiksel analizler kullanılmıştır. Bulgular: Girişim ve kontrol grubunun MMAS-4 ve Yorgunluk ön test puan ortalamaları karşılaştırıldığında gruplar arası farkın istatistiksel olarak anlamlı olmadığı belirlendi (p>0.05). Araştırmada ara test ve son testte girişim ve kontrol grubu arasındaki MMAS-4 puan ortalamaları farkı istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0.05). Girişim grubunun ara test ve son test puan ortalaması ön testten anlamlı olarak yüksektir. Yorgunluk İçin Görsel Benzerlik Skalası için ara testte ve son testte girişim ve kontrol grubunun yorgunluk ve enerji puan ortalamaları arasındaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğu belirlendi (p<0.05). Ara test ve son testte girişim grubunun yorgunluk puan ortalaması düşük, enerji puan ortalaması ise daha yüksektir. Sonuç: Demir eksikliği anemisi tedavisininuzun süreli ilaç kullanımı gerektirmesi ve ilaçların yan etkilerinedeniylebireyler tedaviye uyumda zorlanmaktadır. Bireylere verilen eğitimle tedaviye uyumun arttığı belirlendi. Tedaviye uyumdaki artış ile yorgunluk düzeylerinin azaldığı, enerji düzeylerinin arttığı tespit edildi. Hemşirelerin demir eksikliği olan bireylere yan etkilerle başetme ve ilaç kullanımına özgü eğitimler yapması önerilir. Anahtar Kelimeler: Demir eksikliği anemisi, hemşirelik, tedaviye uyum, yorgunluk,