Diklofenak Etkin Maddesinin Farmasötik Preparatlarda Analitik Yöntemlerle Miktar Tayini


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Eczacılık Anabilim Dalları Bilimsel Hazırlık Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Ulvihan ÇİLTAŞ

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Bilal YILMAZ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmada, diklofenakın farmasötik preparatlarda miktar tayini için UV-Görünür Bölge Absorbsiyon Spektrofotometri, Birinci Türev Absorbsiyon Spektrofotometri, Kare Dalga Voltametri ve GC-MS yöntemleri geliştirildi. Materyal ve Metot: UV-Görünür Bölge Absorbsiyon Spektrofotometride, diklofenak çözeltilerinin absorbans değerleri 282 nm de ölçüldü. Birinci derece türev spektrofotometride; absorbans değerleri 264 ve 298 nm de ölçüldü. Kare dalga voltametride diklofenak çözeltilerinin pik akım değerleri 1.28 potansiyel değerinde ölçüldü. GC-MS yöntemi ile de analiz gerçekleştirildi. Doğrusallık, kesinlik, doğruluk, stabilite, tayin edilebilme sınırı ve miktar belirleme sınırı gibi parametreler ICH Guidelines'e göre çalışıldı. Bulgular: UV-Görünür Bölge Absorbsiyon Spektrofotometri ve Birinci Türev Absorbsiyon Spektrofotometri yönteminin kalibrasyon eğrileri 2-14 g ml-1 derişim aralığında, Kare Dalga Voltametride 1.5-17.5 g ml-1 derişim aralığında, GC-MS yönteminde 0.25-5 g ml-1 derişim aralığında doğrusaldır. Diklofenak için gün-içi ve günler arası kesinlik değerleri %3.64'den ve doğruluk (bağıl hata) %3.25'den küçüktür. Sonuç: Geliştirilen bu yöntemler ile diklofenak etkin maddesini içeren üç farklı ilaç preparatında (Diclomec, Dicloflam ve Voltaren) diklofenak miktar tayini yapıldı. Elde edilen analiz sonuçları değerlendirildi ve geliştirilen yöntemler istatistiksel olarak karşılaştırıldı. Anahtar Kelimeler: Diklofenak, gaz kromatografisi-kütle spektroskopisi, geçerlilik testi, kare dalga voltametri, türev-spektrofotometri, UV-Görünür bölge absorbsiyon spektrofotometri.