Gazzâlî ve İbn Rüşd'ün tehafütleri bağlamında Allah'ın ilmi tartışmaları

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Temel İslâm Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: OSMAN TURGUT DİLEK

Danışman: Muhammet Yazıcı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Allah'ın âlem ile ilişkisi ve âlemin varlığını açıklamada ilahi sıfatlar önemli bir rol oynamaktadır. Bu bağlamda ilim sıfatı varlığın mevcudiyetinin asli belirleyicisidir. Varlıktan bahsetmek ancak Allah'ın ilim sıfatıyla eylemlerde bulunmasının sonucunda mümkündür. İlahî ilim konusu İslam düşüncesinde kelamcılar ile İslam filozofları tarafından gündemde tutulmuş ve farklı yaklaşımlarla ele alınmıştır. Genel olarak bu iki taraftan kelamcılar, görüşlerini dilin başlıca kurallarını esas alarak Nahiv temelinde ifade ederken, İslam filozofları mantık kurallarını temel almışlardır. Bir giriş, üç ana bölüm ve bir sonuçtan oluşan çalışmamızda, Kelam ve Felsefe geleneklerinde Allah'ın ilmi tartışmasının arka planına temastan sonra, Nahivci ve Mantıkçı görüşün temel özelliklerine, Nahiv Mantık tartışmalarına değinilmiş ve Gazzâlî ve İbn Rüşd'ün muarızlarına yönelttiği eleştirilerdeki dayanak noktaları ele alınmıştır. Sonuç bölümünde araştırmanın bulguları ortaya konulmuştur.