Çağdaş Irak Romancılığı ve Hikayeciliği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Arap Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Tuğba Erdem
Danışman: İlknur Emekli
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Roman, hayatı her yönüyle geniş olarak kavrayan ve her şeyi bir akış, değişme ve gelişme olarak his ve idrak eden bir duyuş ve görüş tarzının ifadesidir. Arap romanının ortaya çıkışında iki farklı görüş bulunmaktadır. Bunlardan biri Arapların Avrupa kültürü ile tanıştıktan sonraki görüş; diğeri ise Arap romanının kökeninde bulunan makameler, siyer, ahbar vb. türlere dayandığı görüşüdür. Mısır, Suriye ve Lübnan'da romanın tarihî gelişimi daha erken tarihlerde olgunlaştığından, bu türün Irak'taki gelişimi daha geç bir tarihe rastlamaktadır. Irak'ta dağınık roman derlemeleri ilk olarak yirmili ve otuzlu yıllarda karşımıza çıkmaktadır. Bu derlemelerin yazılma sebepleri ise farklıdır. Bu derlemelerin kimilerinde fakir halkın hayatı ele alınırken; kimilerinde ise halkın yaşadığı gerçek olaylar anlatılmaktadır. Yazarlar bunları anlatırken birçok fikrî ve edebî akımlardan etkilenmişlerdir. Bu etkileşimlerden bazıları şu şekilde karşımıza çıkmaktadır: Arapça yazılmış olan eğlence amaçlı hikâyelerin etkisi, Cubrân Halîl Cubrân'ın edebî etkisi, Mustafâ Lutfî el-Menfelûtî'nin etkisi, Taha Huseyn ve Mahmûd Teymûr gibi isimlerin etkisi, Mısır'da 1919 Devriminin sonlarında ortaya çıkan modern okulların etkisi, Türk edebiyatının etkisi ve son olarak da Türk Edebiyatı aracılığıyla keşfedilen Rus edebiyatının etkileridir. Irak özellikle II. Dünya Savaşı sonrasında Mısır ve Lübnan'ın edebiyat etkilerinden uzaklaşmıştır. Bir devlet hâline gelen Irak toplumu tam bir bağımsızlık yoluna girmiştir. 1933'ten sonra gazetelerde, hikâyeler ve yabancı dillerde çevirilerden başka romanlar da yayımlanmaya başlanmıştır. 1940-1950'li yıllarda Irak edebiyatı önemli bir ilerleme gösterememiştir. Irak romanı, altmışlı yıllardan önce sanatsal bir olgunluk göstererek ortaya çıkamamıştır; ancak Irak'ta 1960'lı yılların ikinci yarısında edebî yönden gelişmiş romanlar ortaya çıkmıştır. Anahtar Kelimeler: Roman, Irak, Irak romanı, Irak hikâyeciliği.