Artuklu dini mimarisinde kullanılan geometrik süslemelerin takı sanatına uyarlanması (Mardin örneği)
Tezin Türü: Sanatta Yeterlik
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Heykel Anasanat Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İZZET ZORLU
Danışman: Ayşe Aslıhan Eroğlu
Özet:Süsleme, konumlandığı mimari öğenin estetik görünümünü arttırmakla beraber, insanın kendini ifade etme araçlarından biridir. Aynı şekilde takı kullanımındaki amaçlardan biri de süslenme ihtiyacının karşılanmasıdır. Öte yandan insanlar takı seçimleri ile statülerini ortaya koyar ve kendilerini ifade ederler. Yakın geçmişe kadar Orta Çağ kent dokusu bozulmadan gelebilen Mardin, diğer şehirlerden farklı olarak, çeşitli din ve etnik kökenlere ev sahipliği yapmıştır. Yapı malzemesi ve kent dokusu ile de sürekli dikkat çeken bir merkez durumundadır. Şehirde ortaya konan mimari yapılardaki geometrik bezemeler, İslam sanatının sonsuzluk tasavvuru ile uyum ve simetri içinde taşa işlenmiştir. Ülkemizde hem geleneksel motiflerin hem de mimari öğelerin esin kaynağı olarak sanat girdisine çevrildiği görülmektedir. Bu motifler tekstil, seramik ve çini sanatından endüstriyel tasarıma kadar uzanmış ve hatta ülke tanıtımında kullanılan görsel iletişim unsurundan biri olmuştur. Mardin şehrinin sahip olduğu karakteristik motiflerin 21. yüzyılda kullanımı aslında geleneksel sanatların günümüze kadar getirdiği birikime vurgu yapmaktadır. Bu çalışmanın kapsamı, tarihi mimari yapılardaki geometrik süslemelerin takı sanatı özelinde madeni (metal killeri) ve madeni olmayan malzemeler (ahşap ve reçine) ile üretilmesidir. Bu konuda bir farkındalık oluşturmak ve takı sanatında farklı tasarım arayışlarında olan sanatçı ve tasarımcıların bu eğilimlerine bir zenginlik kazandırmak amaçlanmaktadır. Oluşturulacak tasarımlar ile bahse konu şehrin kendi tarihinin bir parçası olan süslemeler sanat girdisi olarak kullanılacaktır. İki farklı malzeme setiyle üretimler yapılacağından proje çıktıları da ona göre şekillenecektir. Yani bir taraftan yeşil dönüşüm ve sürdürülebilir yaklaşım sergilenecekken diğer taraftan geleneksel olmayan malzemeler ile yenilikçi (inovatif) yaklaşım söz konusudur. Elde edilecek sanatsal çıktılar üç boyutlu takı formunda olacaktır. Bu araştırma ile beklenen iki sonuç mevcuttur. Araştırmanın saha çalışmaları Mardin şehrindeki dini mimaride mevcut geometrik süslemelerin tespit edilmesi ile aslında bir envanter çalışmasını ortaya koyacaktır. Yapılacak tespitlerden sonra bir kişisel sergi açılması da araştırmadan beklenen ikinci sonuç mahiyetindedir.