Bacillus licheniformis EY2 ile koyun yününden hazırlanan protein hidrolizatının biyoteknolojik potansiyelinin araştırılması

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Fakültesi, Moleküler Biyoloji ve Genetik, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ELANUR TUYSUZ

Danışman: Hakan Özkan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez çalışmasında; öncelikle yün degrade edebilen, keratinaz enzim aktivitesine sahip 48 adet bakteri izolasyonu gerçekleştirildi. Bu bakteriler arasında en yüksek keratinaz aktivitesi gösteren ve maksimum seviyede yün parçalama potansiyeline sahip olan EY2 kodlu izolat Bacillus licheniformis (Gen Bank No: MN809476) olarak tespit edildi. Daha sonra bu izolat kullanılarak koyun yününden protein hidrolizatı hazırlamak için kültür şartlarının optimizasyonu gerçekleştiridi. Yün protein hidrolizatı için elde edilen optimum pH, sıcaklık ve inkübasyon süresi değerleri sırasıyla 7, 55°C ve 6 gün olarak belirlendi. Hidrolizat eldesi için KH2PO4, MgSO4 ve NaCI'nin optimum konsantrasyonlarının, sırasıyla; 1,5, 0.5, 2 g/l olduğu tespit edildi. Optimum koşullar altında üretilen hidrolizatın; antioksidan, antimikrobiyal ve antikanserojen özellikleri araştırıldı. Deneyler sonucunda yün hidrolizatının antioksidan ve antimikrobiyal etkisinin olmadığı görüldü. Hidrolizatın antikanserojen özelliğinin araştırılması için insan kolon kanser hücreleri (HT-29, Caco-2), insan prostat kanser hücreleri (DU-145) ve insan akciğer kanser hücreleri (A-549) kullanıldı. HT-29 hücrelerinde; 1,00 mg/ml ve 1,25 mg/ml, DU-145 hücrelerinde; 2,5 mg/ml, A-549 hücrelerinde ise 0,01 mg/ml konsantrasyonlarında verilen hidrolizatın, bahsedilen kanser hücreleri üzerinde yüksek sitotoksik etki gösterdiği, Caco-2 hücreleri üzerinde ise herhangi bir sitotoksik etki göstermediği gözlemlendi. Çalışmada ayrıca, hazırlanan peptonun çeşitli test mikroorganizmaları için pepton kaynağı olarak kullanılabilme potansiyeli araştırıldı. E. coli (1,4 g/l) ve A. niger (8 g/l) için maksimum hücre konsantrasyonlarına yün protein hidrolizatlı ortamda ulaşılırken, S. cerevisiae için maksimum hücre konsantrasyonuna (2,4 g/l) ticari tripton pepton ortamında ulaşıldı. Sonuç olarak, bu tez çalışmasında lokal olarak izole edilen Bacillus licheniformis EY2 bakterisi ile koyun yünlerinden biyoteknolojik önemi olan bir protein hidrolizatının hazırlanabileceği gösterilmiştir.