OKUL MÜDÜRLERİNİN KULLANDIKLARI GÜÇ KAYNAKLARININ ÖĞRETMENLERİN DEĞİŞİME KARŞI DİRENÇ TEPKİLERİYLE İLİŞKİSİNDE ETKİLEME TAKTİKLERİNİN ARACILIK ROLÜ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: İSMAİL YILMAZ
Danışman: Ahmet Ayık
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmanın amacı okul müdürlerinin kullandıkları örgütsel güç kaynakları ile öğretmenlerin değişime karşı direnç düzeyi arasındaki ilişkide etkileme taktiklerinin aracılık rolünü incelemektir. Yöntem: Bu araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Erzurum ili merkez ilçelerindeki (Aziziye, Palandöken, Yakutiye) ilkokullarda görev yapan öğretmenler oluşturmuştur. Araştırmanın örneklem grubu, basit tesadüfi örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Bu bağlamda 358 gönüllü öğretmen araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak Okullarda Güç Kaynağı Ölçeği, Değişime Karşı Direnç Tepkileri Ölçeği ve Etkileme Taktikleri Ölçeği kullanılmıştır. Veriler SPSS, AMOS ve PROCESS istatistik programları kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular: Araştırmadan elde edilen bulgulara göre okul müdürleri en fazla uzmanlık gücünü en az zorlayıcı gücü kullanmışlardır. Öğretmenlerin direnç düzeyi düşük düzeydedir. Direnç alt boyutlarında en fazla ortalama bilişsel boyutta en az ortalama duyuşsal boyutta görülmüştür. Okul müdürleri en fazla rasyonel ikna taktiğini en az baskı taktiğini kullanmışlardır. Değişkenler arasında anlamlı ilişkiler vardır. Yasal güç ve zorlayıcı güç ile direnç arasında pozitif yönde ilişki vardır. Ödül gücü, uzmanlık gücü ve karizmatik güç ile direnç arasında negatif yönde ilişki vardır. Sert taktikler ile direnç arasında pozitif, rasyonel taktikler ve yumuşak taktikler ile direnç arasında negatif yönde ilişki vardır. Zorlayıcı güç ve yasal güç ile sert taktikler arasında pozitif, yumuşak ve rasyonel taktikler arasında negatif ilişkiler bulunmaktadır. Ödül, uzmanlık ve karizmatik güç ile rasyonel ve yumuşak taktikler arasında pozitif, sert taktikler arasında negatif ilişkiler vardır. Örgütsel güç kaynakları ile değişime karşı direnç ilişkisinde etkileme taktiklerinin aracılık rolü olduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Sonuçlar: Okul müdürlerinin kullandıkları güç kaynakları ile öğretmenlerin değişime karşı direnç düzeyi arasındaki ilişkide etkileme taktiklerinin aracılık rolü vardır. Anahtar Kelimeler: güç, güç kaynakları, değişim, direnç, değişime karşı direnç, etkileme, etkileme taktikleri