ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN PROBLEM ÇÖZMEYE YÖNELİK YANSITICI DÜŞÜNME BECERİLERİ İLE ETKİN KATILIMLARI ARASINDAKİ İLİŞKİ


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KÜBRA NARİN

Danışman: Adnan Taşgın

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmanın amacı ortaokul öğrencilerinin problem çözmeye yönelik yansıtıcı düşünme becerileri ile etkin katılımları arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığını belirlemektir. Yöntem: Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden korelasyonel araştırma deseni kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini Kars ili Kağızman ilçesinde öğrenim gören 297 ortaokul öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama araçları olarak "Etkin Katılım Ölçeği" ve "Problem Çözmeye Yönelik Yansıtıcı Düşünme Becerisi Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen verilere normallik testi uygulanmıştır. Değişkenlerin cinsiyete göre incelenmesi amacıyla Mann-Whitney U Testi, sınıf düzeyine göre incelenmesi için Kruskal-Wallis H Testi uygulanmıştır. İki değişken arasındaki ilişkinin incelenebilmesiyle amacıyla da Spearman Brown Sıra Farkları Korelasyon Katsayısı kullanılmıştır. Bulgular: Ortaokul öğrencilerinin problem çözmeye yönelik yansıtıcı düşünme becerileri ile Türkçe ve matematik dersindeki etkin katılımları arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Problem çözmeye yönelik yansıtıcı düşünme becerileri ile Türkçe ve matematik dersindeki etkin katılımlarının cinsiyete göre farklılık göstermediği belirlenmiştir. Problem çözmeye yönelik yansıtıcı düşünme becerisi ölçeğinin sadece değerlendirme alt boyutunda sınıf düzeyine göre anlamlı bir farklılaşmanın olduğu bulunmuştur. Öğrencilerin Türkçe dersi etkin katılımları ile sınıf düzeyleri arasında ölçeğin kendini verme boyutunda anlamlı bir fark bulunurken matematik dersi etkin katılımları ile sınıf düzeyleri arasında ölçeğin kendini verme ve hoşnutsuzluk boyutunda anlamlı bir farklılık oluştuğu görülmüştür. Sonuçlar: Ortaokul öğrencilerinin problem çözmeye yönelik yansıtıcı düşünme becerileri ile derse etkin katılımları arasında pozitif yönlü orta düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Öğrencilerin problem çözmeye yönelik yansıtıcı düşünme becerileri cinsiyete göre anlamlı olarak farklılaşmazken sınıf düzeyine göre ölçeğin değerlendirme alt boyutunun 6.sınıf düzeyinde 8.sınıf düzeyine göre daha yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğrencilerin derse etkin katılımları ise cinsiyete göre anlamlı olarak farklılaşmazken matematik ve Türkçe dersinde sınıf düzeyine göre ölçeğin kendini verme boyutunun 8.sınıf düzeyinde diğer sınıf düzeylerine göre daha düşük olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Matematik dersindeki etkin katılımın, ölçeğin hoşnutsuzluk boyutunun 6.sınıf düzeyinde diğer sınıf düzeylerine kıyasla daha az olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Türkçe dersi etkin katılımlarının ise davranışsal hoşnutsuzluk alt boyutunda 6. sınıf düzeyinde diğer sınıf düzeylerine göre daha az olduğu sonucuna ulaşılmıştır.