Periprostatik sinir bloğunda lidokain ve lidokain+bupivakain kombinasyonunun karşılaştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ALİ HAYDAR YILMAZ
Danışman: Tevfik ZİYPAK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Prostat kanseri (PCa) batılı toplumlarda erkek cinste en sık görülen kanser türüdür. Kansere bağlı ölümlerde akciğer ve kolon kanserinden sonra 3. sıradadır ve kansere bağlı ölümlerin %9'undan sorumludur. Ülkemizde ise 3. en sık görülen kanser türüdür ve görülme sıklığı %5,4 olarak saptanmıştır. Transrektal ultrasonografi (TRUS) eşliğinde yapılan prostat biyopsisi prostat kanseri tanısında kullanılan altın standart yöntemdir. Son yıllarda daha etkili biyopsi şemaları üzerinde çok sayıda çalışma yapılmış ve daha fazla sayıda örnekleme yapılması ve sekstant biyopside örneklenmeyen alanlardan biyopsi alınması üzerine yoğunlaşılmıştır. Bununla birlikte daha fazla sayıda örnekleme yapılması, biyopsinin ağrı ve rahatsızlıklarını arttırmış ve daha etkili anestezi yöntemlerinin seçilmesini gerektirmiştir. Günümüzde prostat biyopsisi sırasında anestezi uygulaması zorunlu olarak kabul edilmektedir. Prostat biyopsi işleminde ağrıya neden olan faktörler arasında TRUS probunun rektuma girişi ve içerideki hareketleri, USG probunun büyüklüğü ve geometrik şekli, trucut iğnesinin rektal duvardan ve prostat kapsülünden geçişi ve kor biyopsiler alınırken oluşan ağrı bulunmaktadır. TRUS eşliğinde prostat biyopsisi öncesinde kullanılması önerilen anestezi tipi konusunda literatürde çok sayıda çalışma mevcuttur. Ancak bu çalışmaların çoğu işlem esnasındaki ağrıya odaklanmıştır. Periprostatik sinir bloğu (PPSB) prostat biyopsisinde en sık uygulanan ve neredeyse standart teknik haline gelmiş anestezi yöntemidir. Periprostatik sinir blokajı, hasta yaşından ve biyopsi kor sayısından bağımsız olarak, neden olduğu ağrı kontrolü ve konfor nedeniyle altın standart yöntemdir. Ayrıca işlemin kısa sürmesi ve anestezist gerektirmemesi, işlem sonrası hastaların kısa sürede eksterne edilebilmesi ve mönitörizasyon gerektirmemesi ve düşük komplikasyon oranları ile daha uzun yıllar geçerliliğini yitirmeyecek gibi gözükmektedir. PBSB'de en sık kullanılan lokal anestezik kısa etkili bir ajan olan lidokaindir. Yapılan bazı çalışmalar ve klinik gözlemlerimiz prostat biyopsisinde ağrının işlemden sonra da devam ettiğini göstermektedir. Biz bu çalışmada, lidokaine uzun etkili lokal anestezik olan bupivakain ilave etmenin uzun dönem ağrı kontrolünde fayda sağlayıp sağlamayacağını araştırmayı amaçladık. Çalışmaya TRUS kılavuzluğunda biyopsi alınan toplam 200 hasta dahil edildi. Hastalar randomize olarak iki guruba ayrıldı. Periprostatik blok, grup I'de her iki nörovasküler bölgeye 5 cc %2'lik lidokain 10 cc'ye izotonik ile tamamlanarak uygulandı. Grup II'de ise blokaj için 5 cc %2'lik lidokain ile 5 cc 5 mg/ml'lik bupivakain kombinasyonu kullanıldı. Çalışmada kullanılan anestetik solüsyonlar aynı renkte olup 10 ml olarak uygulanmakta, biyopsi alan kişi ve hasta tarafından içeriği bilinmemektedir (çift kör). Grup I'de (lidokain) toplam 91 hasta bulunuyordu. Bu hastaların yaş ortalaması 68,8 ± 1,1 idi. Grup II'de (lidokain+bupivakain) 109 hasta bulunuyordu ve bu hastaların yaş ortalaması 68,1 ± 0,9 yıl idi. Probun ilk yerleştirilme anında 1. gruptaki ve 2. gruptaki hastaların VAS ortalamaları sırası ile 3,05±0,2, 2,7±0,2 idi. Biyopsi esnasında ortalama VAS skorları sırası ile I. grupta 2,6±0,2, II. grupta 2,3±0,3 idi. Biyopsi esnasında ve prob ilk yerleştirilirken VAS skorları bakımından gruplar arasında istatistiksel anlamlı fark yoktu (p>0,05). Ancak yarım saatte (p 0,002), bir saatte (p 0,001), iki saatte (p <0,001), dört saatte (p <0,001), altı saatte (p 0,001), sekiz saatte (p 0,004) VAS skorları istatiksel olarak anlamlı derecede kombinasyon grubunda daha düşüktü. Sonuç olarak, PPSB uygularken geç dönem ağrı kontrolünde bupivakain gibi uzun etkili bir lokal anestezikle kombinasyon uygulanmasının, geç dönem ağrı kontrolü ve hasta konforu açısından etkili olduğu bu çalışmada gösterilmiştir