Diabetes mellituslu hastalarda submandibular tükürük bezinin cbct sialografisi ile incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ağız Diş ve Çene Radyolojisi Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KÜBRA BAŞARAN
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Muhammed Akif Sümbüllü
Eş Danışman: Adem Karaman
Özet:Amaç: Bu tez çalışmasının amacı diabetes mellituslu hastalarda CBCT sialografi işlemi yapılarak bezin anatomik, morfolojik yapısının ve muhtemel patolojik durumların varlığını araştırmak ve bulguları sistemik hastalığı olmayan sağlıklı bireylerle karşılaştırmaktır. Materyal ve Metod: Bu çalışmaya, 35- 60 yaş arası, en az 5 yıldır diabetes mellitus tanısı konmuş kontrol altındaki hastalar ve herhangi bir sistemik hastalığı olmayan sağlıklı gönüllüler dahil edilmiştir. Hastalardan detaylı bir anamnez alınıp, ağız içi ve ağız dışı muayenesi yapıldıktan sonra, sialografi işlemi uygulanıp CBCT taraması yapılmıştır. Görüntüler değerlendirilirken, submandibular bezin normal anatomik yapısının incelenmesi, ana ve yan kanalların morfolojisi, ana kanalın çap ölçümü, duktal stenoz, duktal dilatasyon, asiner göllenme olup olmadığının belirlenmesi, tükürük bezi taşının varlığı ve kontrast madde yardımıyla ana ve yan kanallar ile parankim dokusunun görüntülenebilirliği incelenmiştir. Bulgular: CBCT sialografi tükürük bezi kanalındaki taşların, darlıkların ve dilatasyonların varlığının tespiti ve normal bezlerin incelenmesine olanak tanımıştır. Submandibular bezlerin, birincil kanalların çaplarında, ikincil ve üçüncül kanalların görüntülebilirliğinde hasta ve kontrol grubu arasında istatistiksel olarak farklılık yoktu. Diabetik hastalarda sialolit (p:0.35), duktal darlık (p:0.16), duktal dilatasyon (p:0.01) ve asiner göllenme (p:0.23) gibi önemli bulguların kontrol grubuna göre daha fazla olduğu tespit edilmiştir. Duktal dilatasyonun varlığı (p:0.01), duktal dilatasyonun yeri (p:0.04) diabetik hastalarda daha fazla oranda görülmesi istatistiksel olarak anlamlıdır. Sonuç:. CBCT sialografi görüntüleri değerlendirildiğinde Diabetik hastalarda sialolit, duktal darlık, duktal dilatasyon ve periferik kanal dilatasyonu gibi önemli bulguların kontrol grubuna göre daha fazla olduğu tespit edilmiştir. CBCT sialografi bu patolojilerin periferik kanallar da dahil olmak üzere lokasyonu, özellikle sialolitlerin sayısı, 2 mm'den küçük taşların bile tam yerinin belirlenmesini sağlamıştır. Anahtar Kelimeler: Diabetes mellitus, konik ışınlı bilgisayarlı tomografi, sialografi, submandibular bez