Dağıtımcı Liderlik ile Mesleki Öğrenme Arasındaki İlişkide Mesleki Özyeterliğin Aracılık Rolü
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MEHMET KAYA
Danışman: İsa Yıldırım
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırmada; Öğretmen algılarına göre dağıtımcı liderliğin öğretmenlerin mesleki öğrenmesi üzerindeki etkisinde mesleki öz yeterliğin aracılık rolünün incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel desende tasarlanmıştır. Araştırma verileri 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Erzurum ilinin Oltu ilçesinde okul öncesi, ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan 330 öğretmenden elde edilmiştir. Araştırma örneklemini oluşturan öğretmenlerin 178'i kadın, 152'si erkek, 77'si sınıf, 253'ü branş öğretmenidir. Araştırmada verileri toplamak amacıyla Dağıtımcı Liderlik Envanteri (DLE), Öğretmen Öz Yeterlik Ölçeği (ÖÖYÖ), Mesleki Öğrenme Ölçeği (MÖ) olmak üzere üç farklı ölçek kullanılmıştır. Katılımcıların demografik bilgilerine erişmek üzere araştırmacı tarafından tasarlanan "Kişisel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Araştırma verileri analiz edilmeden önce tek ve çok değişkenli normallik, kayıp değer vb. açılardan incelenmiştir. Araştırma modeli test edilmeden önce üç değişkenin yer aldığı ölçme modeli test edilmiş, model kabul edilebilir uyum indeksleri ürettiği için araştırma modelinin test edilmesine geçişmiştir. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Analizi, Process Makro Bootstrap Tekniği ve Yapısal Eşitlik Modellemesi uygulanmıştır. Bulgular: Araştırmada ele alınan değişkenlerden dağıtımcı liderlik ile mesleki öğrenme ve mesleki özyeterlik arasında düşük düzeyde, pozitif yönde; Mesleki öğrenme ile mesleki özyeterlik arasında orta düzeyde, pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Araştırmada dağıtımcı liderliğin mesleki özyeterliği ve mesleki öğrenmeyi; Mesleki özyeterliğin ise mesleki öğrenmeyi pozitif yönde, istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde yordadığı; Dağıtımcı liderliğin öğretmenlerin mesleki özyeterlikleri aracılığıyla mesleki öğrenmeleri üzerinde dolaylı etkilere sahip olduğu bulgularına ulaşılmıştır. Sonuçlar: Araştırmada okullarda dağıtımcı liderlik uygulamalarının öğretmenlerin mesleki özyeterliği aracılığıyla mesleki gelişimlerine katkı sağladığı, dağıtımcı liderlik uygulamalarının etkisinin mesleki öğrenmeye ulaşmasında öğretmenlerin mesleki özyeterliklerinin desteklenmesinin önemli olduğu sonucuna ulaşılmıştır.