Evaluation of soil thermal properties accordance with soil and water relationships


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: LEILA IMANPARAST

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Mustafa Yıldırım CANBOLAT

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Toprak termal özellikleri toprak yönetiminde önemli özelliklerdendir. Bu araştırmanın amacı, farklı teksürlü topraklara ait değişik agregat büyüklüklerinde ki örneklerin farklı su içeriklerinde gelişen termal özelliklerini değerlendirmek, tahmin modelleri ile bu özellikleri karşılaştırmak ve yapay toprak düzenleyici olarak polivinil alkolün (PVA) toprağın bazı fiziksel özelliklerini belirlemektir. Araştırmada kaba, orta ve ince bünyeli üç toprak örmeği kullanılmıştır. Denemede 4 mm, 2 mm ve 1 mm elekler kullanılarak, 4-2; 2-1; <4; <2 ve <1 agregat fraksiyonları hazırlanmıştır. Agregat fraksiyonları doygun, tarla kapasitesi ve devamlı solma noktası nem civarlarında silindirik saksılar içerisinde nemlendirilerek örneklerin termal prop yardımıyla sıcaklık değişimleri kaydedilmiş ve bu verilerden yararlanılarak termal iletkenlik değerleri belirlenmiştir. Ayrıca örneklerin hacimsel ısı kapasitesi ve termal diffüzivite değerleri saptanmıştır. Termal iletkenlik ve termal diffüzivite değerleri tahmin modelleri kullanılarak tayin edilmiştir. Toprağın fiziksel özelliklerinden agregat stabilitesi, dispersiyon oranı, hidrolik iletkenlik, kütle yoğunluğu üzerine yapay toprak düzenleyicinin etkileri değerlendirilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, her üç tekstüre sahip toprak ve agregat büyükleri için toprak nem içeriğinin artışı, termal iletkenlik ve diffüzivite üzerinde artırıcı bir etkiye sahip olmuştur. Denemeye ait veriler ile tahmin modellerinin karşılaştırılması sonucunda, ölçüm değerlerinin, de Vires modeline yakın sonçlar verdiği belirlenmiştir. Agregat fraksiyonları bakımından 4-2 mm civarında ki agregatların diğerlerine göre daha yüksek termal iletkenlik değerleri ortaya koyduğu tespit edilmiştir. Kaba tekstürü topraklar daha yüksek termal iletkenlik, ince tekstürü topraklara göre göstermiştir.