Pandemi Sürecinin Kentsel Kamusal Mekanlara Sosyo-Psikolojik Yansıması: Erzurum Örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, KENTSEL TASARIM ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞEBNEM ZEKİYE KOKARCA
Danışman: Tuna Batuhan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu çalışmada kentsel kamusal mekânların Erzurum'da yaşayan kullanıcılar tarafından pandemi öncesi ve sonrası kullanım düzeyleri irdelenerek yeterlilik, esneklik, bağışıklık ve dirençlilik kavramları çerçevesinde değerlendirilmesi ve elde edilen sonuçlar dahilinde pandemi gibi kriz süreçlerine karşı dirençli kentsel kamusal mekânların tasarlanması konusunda öneriler sunulması amaçlanmıştır. Yöntem: Bu çalışmada iki aşamalı yöntem uygulanmıştır. İlk aşamada pandemi-kentsel kamusal mekân-insan ilişkisinin literatür taraması yapılmıştır. Bu kapsamda Erzurum kentinden seçilen çalışma alanlarının mekânsal analizleri, saha gözlemleri ve anket sonuçları ile pandemi öncesi ve sonrası kullanım değişikliği tespit edilmiştir. İkinci aşamada ise ilk aşamada elde edilen veriler, yazar tarafından oluşturulan "Kentsel Kamusal Mekânda Mekânsal Kalite ve Dirençlilik Matrisi" kapsamında analiz edilmiş ve değerlendirilmiştir. Matriste verilen bileşenler, kentsel kamusal mekânların kalitesine ve dirençliliğine sağladığı katkıya ve önem seviyesine göre puanlandırılarak seçilen kentsel kamusal mekânların dirençlilik puanları hesaplanmıştır. Bulgular: Yürütülen çalışmalar sonucunda elde edilen verilere ve Erzurum kentinden seçilen kentsel kamusal mekânların matris analizlerine göre Havuzbaşı Kent Meydanı'nın pandemi sürecine karşı dirençsiz olduğu, Yakutiye Meydanı'nın ve Recep Tayyip Erdoğan Rekreasyon Alanı'nın pandemi sürecine karşı orta dirençli olduğu, Erzurum Kalesi Kültür Yolu'nun ve Olimpiyat Parkı'nın ise pandemi sürecine karşı dirençli olduğu tespit edilmiştir. Sonuç: Yapılan analizlerle seçilen kentsel kamusal mekânların dirençlilik seviyeleri tespit edilmiş, bu tespit çerçevesinde dirençsiz kamusal mekânların yeniden planlanması gerektiği, orta dirençli kamusal mekanların değiştirilip/dönüştürülmesi gerektiği ve dirençli kamusal mekanların ise sürekli iyileştirilmesi gerektiği ortaya konmuştur. Ayrıca bu kamusal mekanların daha dirençli hale getirilebilmesiyle ilgili öneriler sunulmuştur.