TEDARİKÇİ SEÇİMİ İÇİN KRİTER AĞIRLIKLARININ ENİYİLENMESİ TEMELLİ YENİ BİR BULANIK ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YAKLAŞIMI

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi, Endüstri Mühendisliği, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Merve Ceren Taşkent

Danışman: Elif Kılıç Delice

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışmada tedarikçi seçimi için Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) yöntemlerinden bulanık FUCOM(Full Consistency Method- Tam Tutarlılık Yöntemi) ve bulanık MARCOS(Measurement Alternatives and Ranking according to the COmpromise Solution-Uzlaşık Çözümüne Göre Ölçüm Alternatifleri ve Sıralama Yöntemi) yöntemleri kullanılarak karar vericilerin sübjektif değerlendirmelerine dayanan optimizasyon temelli yeni bir ÇKKV modeli önerilmiştir. Önerilen bulanık FUCOM&MARCOS modeli dekoratif taş sağlayıcısı bir firma için en iyi tedarikçinin seçilmesinde kullanılmıştır. Yöntem: Bulanık FUCOM&MARCOS modelinde, kriter ağırlıkları bulanık FUCOM metodu ile belirlenirken; tedarikçiler bulanık MARCOS yöntemiyle sıralanmıştır. Önerilen modelin tutarlılığının belirlenmesi için bulanık FUCOM&WASPAS, bulanık FUCOM&EDAS, bulanık FUCOM&ARAS, bulanık FUCOM&MABAC yöntemleri kullanılarak karşılaştırmalı analiz yapılmıştır. Bu yöntemler kullanılarak ortaya çıkan alternatif sıralamaları TPOP yöntemi kullanılarak birleştirilmiş ve tek bir sıralama sonucu elde edilmiştir. Bulgular: Karar vericiler tarafından subjektif değerlendirmeler sonucunda firma açısından en önemli kriterin C4, Kalite kriteri olduğu belirlenmiştir. A2 alternatifinin bütün ÇKKV yöntemleri sonuçlarına göre en iyi alternatif olarak ortaya çıktığı görülmektedir. Karşılaştırmalı analizde kullanılan yöntemler ile bulanık FUCOM&MARCOS yöntemi arasında Spearman Korelasyon Katsayısına bakıldığında kolerasyon derecesi 1 veya 1'e yakın çıktığı görülmektedir. Sonuç: Bulanık FUCOM ve bulanık MARCOS yöntemleri ilk defa bu çalışmada birlikte kullanılmış ve tedarikçi seçimine uygulanmıştır. Ayrıca TPOP yöntemi ile ilgili çok az çalışma bulunmaktadır. Bu çalışmanın belirtilen özellikleri nedeniyle litratüre katkı sağlayacağı öngörülmektedir.