SARIKAMIŞ-ALLAHUEKBER DAĞLARI MİLLİ PARKININ İLANINDAN SONRA GEÇEN SÜREÇ İÇİNDEKİ DEĞİŞİMLERİN İRDELENMESİ


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Mimarlık ve Tasarım Fakültesi, Peyzaj Mimarlığı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Aysel KISA

Danışman: Serkan Özer

Özet:

Amaç: Milli Parklar ilan edilirken sahip oldukları kültürel, doğal, arkeolojik ve tarihi değerlerine göre değerlendirilmektedir. Sarıkamış-Allahuekber Dağları doğal bitki örtüsü, yaban hayatı ve savaş tarihi açısından önemli mücadelemize sahne olması nedeniyle 2004 yılında milli park olarak ilan edilmiştir. Sarıkamış-Allahuekber Dağları Milli Parkı ülkemizin tarihinde acı bir olayla anılmakta ve adından yeterince bahsedilmesine rağmen maalesef geçen 17 senede yatırımlar yönünden çok az gelişme olmuştur. Çalışma geçen 17 senede milli parkın gelişiminde yaşanan sorunları tespit ederek, hak ettiği yere gelmesi açısında alınacak önlemler belirlenmeye çalışılmıştır. Bu çalışmada Sarıkmış-Allahuekber Dağları'nın milli park olduktan sonraki geçen süreçte yaşadığı değişimlerin ele alınarak ne gibi çalışmalarda bulunulduğu amaçlanmıştır. Yöntem: Bu çalışma öncelikle literatür taraması yapılarak daha önce yapılan çalışmalar incelenmiş ve bölgenin analizi yapılmıştır. Alanla ilgili yapılan ve yapılması planlanan uygulamaların Doğa Koruma ve Milli parklar Genel Müdürlüğü'nden temini sağlanmıştır. Alan kullanımıyla ilgili olarakta yerel halk ve turistlerle yapılan anket çalışması gerçekleştirilmiş ve istatistiki analizler yapılmıştır. Bulgular: Yapılan çalışmalar sonucunda Sarıkamış-Allahuekber Dağlarının milli park olduktan sonraki süreçte belirgin bir değişiklik yaşamadığı tespit edilmiştir. Milli Parkın özel koruma bölgesi içerisinde kalmasından dolayı milli parktaki yapılması planlanan birçok faaliyetler ya ertelenmiş ya da tamamlanmamıştır. Sonuç: Yapılan incelemeler sonucunda Sarıkmış-Allahuekber Dağları Milli Parkı' nın alan potansiyelinin çok yüksek olduğu ancak yeterli imkân ve yatırımlara kavuşmadığı tespit edilmiştir. 35 başlıkta incelenen milli parkın 12 başlığı tamamlanmış olup, geçen 17 sene sonunda 6 başlıkta çalışmalar devam etmekte ve maalesef 17 başlıkta ise çalışmalara başlanamamıştır. Bundan dolayı planlanan faaliyetlerin bir an önce hayata geçirilmesi ile bölgenin tanınırlığını daha da arttırılmasının hem ülke hem de bölge ekonomisine katkı sağlayacak şekilde yeniden düzenlenmesi gerektiği kanısına varılmıştır. Ayrıca çalışmada halkında düşünceleri aynı olduğu belirlenmiştir.