Akademisyenlerin Çevrim İçi Bilgi Arama Stratejilerinin Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Bilgi ve Belge Yönetimi Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BETÜL TOK KÖSE
Danışman: Ömer Koçak
Özet:Bilimsel bilgi üretmede önemli bir yeri olan akademisyenlerin çevrimiçi bilgi arama stratejileri bilimsel araştırma sürecinin planlanmasında, yürütülmesinde ve raporlanmasında oldukça önemli bir yere sahiptir. Bu çalışmada akademisyenlerin cinsiyeti, yaşı, yabancı dil seviyesi gibi çeşitli demografik değişkenler, dijital okuryazarlık düzeyi ve bilişsel kapılma düzeyi ile çevrim içi bilgi arama stratejileri arasındaki ilişki incelenmiştir. Nicel araştırma yaklaşımlarından ilişkisel ve karşılaştırmalı araştırma deseninde yürütülen bu çalışmanın örneklemini Türkiye'deki 18 farklı üniversitede görev yapan 501 akademisyen oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak demografik veri anketi, "Dijital Okuryazarlık Ölçeği", "Bilişsel Kapılma Ölçeği" ve "Çevrim-içi Bilgi Arama Stratejileri Envanteri" kullanılmıştır. Elde edilen veriler aritmetik ortalama ve yüzde gibi betimsel istatistiki teknikler ve bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü ANOVA testi, pearson korelasyon ve çoklu doğrusal regresyon gibi kestirimsel istatistiki analiz teknikleri kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin analizi neticesinde akademisyenlerin dijital okuryazarlık, bilişsel kapılma ve çevrim içi arama stratejilerinin yüksek düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Cinsiyet, yaş, yabancı dil seviyesi, mesleki deneyim ve disiplin değişkenlerine göre çevrimiçi bilgi arama stratejilerinin anlamlı farklılık göstermediği belirlenmiştir. Ünvan ve günlük internet kullanım süresinin çevrim içi bilgi arama stratejilerinden anlamlı farklılık oluşturduğu sonucu elde edilmiştir. Profesör ünvanına sahip akademisyenlerin araştırma görevlisi ve doçent ünvanına sahip akademisyenlere göre çevrimiçi bilgi arama stratejilerinin daha düşük düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Günlük internet kullanım süresi yüksek olan akademisyenlerin de çevrimiçi bilgi arama stratejilerinin anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu ortaya çıkmıştır. Çevrim içi bilgi arama stratejisi ile bilişsel kapılma arasında orta düzeyde, dijital okuryazarlık arasında büyük düzeyde pozitif ilişki tespit edilmiştir. Her iki değişkeninde akademisyenlerin çevrim içi bilgi arama stratejileri üzerinden anlamlı düzeyde bir etkisinin olduğu belirlenmiştir.