Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tedavisinde kullanılan atomoksetin ve omega 3'ün ratlarda büyüme ve leptin, ghrelin ve nesfatin üzerine etkileri
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2014
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Kübra Koçak Yılmaz
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Onur Burak DURSUN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Selektif norepinefrin reuptake inhibitörü olan Atomoksetin, DEHB tedavisinde kullanılan nonstimulan bir ajandır. Atomoksetin tedavisinde en sık bildirilen yan etkiler arasında iştahsızlık ve büyümede gecikme ilk sırayı almaktadır. Atomoksetin tedavisiyle ilişkili iştahsızlığa ve büyümede gecikmeye neden olabilecek birçok mekanizma suçlanmıştır, ancak iştah ve kilo alınımını regüle eden iştah hormonlarının etkisi bilinmemektedir. Tedaviye uyumu bozan bu yan etkilerin kontrolünde; Omega 3'ün suplement (ek) olarak kullanımı ile ilgili görüşler gittikçe yaygınlaşmaktadır. Bu çalışmada; düşük ve yüksek doz atomoksetinin (atx); ratlarda, büyüme üzerine olan etkileri, bu etkide iştah hormonlarının rolü olup olmadığı ve Omega 3(EPA)'ün atomoksetin tedavisinde suplementar olarak kullanımının yan etki yönetiminde ne derece etkili olduğu araştırılacaktır. Çalışmada her grupta 12 adet olmak üzere toplam 72 adet 21 günlük Sprague Dawley cinsi erkek rat kullanıldı. 6 grup oluşturuldu, 1.grup kontrol grubu olarak belirlendi. 2.gruba 0,5mg/kg atx, 3.gruba 1mg/kg atx, 4.gruba 0,5mg/kg atx ve 800mg/kg EPA, 5.gruba 1mg/kg atx ve 800mg/kg EPA, 6.gruba 800mg/kg EPA verildi. Haftalık kilo, boy ve bel çevresi ölçümleri yapıldı, her gruptan 4 hayvana 3, 6 ve 9. haftada ötenazi uygulandı, hayvanların kan örnekleri toplandı ve Leptin, Nesfatin ve Ghrelin çalışıldı. Çalışma sonucunda; düşük doz atx'in büyüme üzerine olumlu etkisinin olduğu, yüksek doz atomoksetinin ve omega 3'ün büyüme üzerine anlamlı bir etkilerinin olmadığı, yüksek doz atomoksetinin subakut dönemde Nesfatin düzeylerini diğer gruplara göre anlamlı olarak arttırdığı, Omega 3'ün ise subakut dönemde Ghrelin düzeylerini diğer gruplara göre anlamlı olarak düşürdüğü bulunmuştur. Sonuç olarak atx'in büyümede gecikmeye neden olmadığı, tedavide görülen iştahsızlıktan Nesfatin yüksekliğinin sorumlu olabileceği düşünülmüştür. Omega 3'ün kilo alınıma neden olmadığı, subakut dönemde Ghrelin düzeylerini düşürdüğü ve DEHB tedavisine suplement olarak eklenmesinin büyüme takibinde anlamlı etkisinin olmayacağı düşünülmüştür. Anahtar Kelimeler: DEHB, Atomoksetin, Omega 3, Nesfatin, Ghrelin,