Kırgız Destanları Üzerine Kültürel Tespit ve Tahliller (Karagul Botom, Calayır Calgız, Ak Bermet, Kaçkan Kız)

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Yusuf DEMİR

Danışman: Mayramgül Dıykanbay

Özet:

Bu çalışmada Kırgız Türkleri'nin Karagul Botom, Calayır Calgız, Ak Bermet - Kaçkan Kız, Kız Cibek destanları (poemaları) incelenmiştir. Çalışmanın giriş bölümünde, Kırgızistan, Kırgız destanları, destancılık geleneği, poema türü ve incelenen destanlar hakkında bilgiler verilmiştir. Birinci bölümde destanların epizotlarına göre özetleri verildikten sonra destanların eş metinleri arasında karşılaştırma yapılarak üslup, şekil özellikleri, kahramanlar, kahramanların özellikleri, yer isimleri, destanlarda yer alan hayvan, bitki ve renkler incelenmiştir. İkinci bölümde destan metinlerinde bulunan halk kültürü ile ilgili tespit ve tahliller (ruhlar, boy, millet, çocuksuzluk, kimsesizlik, din, ölüm, eşyalar, evlenme, düğün, giyim kuşam, halk eğlenceleri ve oyunlar, sayılar, taşlar, madenler, yiyecek ve içeçekler) yapılmıştır. Ayrıca destanlarda tespit edilen motifler Stith Thompsom'ın "Motif Index of Folk Literature" kataloğuna göre tasnif edilmiştir. Üçüncü bölümde ise destan metinlerinin Kırgız Türkçesi ve Türkiye Türkçesi verilmiştir. Sonuç kısmında yapılan incelemelerde ulaşılan sonuçlar değerlendirilmiştir. Anahtar Kelimeler: Kıgız Destanları, Kırgız Kültürü, Kırgız Poemaları