Çuvaş Türkçesinde İsim ve İsim Çekimi (Çuvaş Türkçesi-Türkiye Türkçesi Karşılaştırmalı)

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Türk Dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Albina KIRAN

Danışman: Süleyman Efendioğlu

Özet:

Bu çalışmada, çağdaş Çuvaş edebiyatından oluşturulan bir "bütünce" üzerinde Çuvaş Türkçesinde isim ve isim çekimi konusunu inceledik. İsim ve isim çekimi konusu üzerinden Çuvaş Türkçesi ile Türkiye Türkçesi arasındaki ortak ve farklı yönleri belirlemeye çalıştık. Çalışmamız "Giriş", "Dil İncelemesi", "Metin ve Aktarma", "Sözlük" olmak üzere dört ana kısımdan oluşmaktadır. "Giriş" kısmında Çuvaş Türkleri, Çuvaş Türkçesi ve Çuvaş Edebiyatı hakkında genel bilgiler verildi. "Dil İncelemesi" bölümü kendi içinde üç alt bölüme ayrıldı. Birinci bölümde, bütünceden elde edilen isimler yapıları bakımından incelendi. Basit isimlerin kökeni ve istatistiksel bilgileri verilmeye çalışıldı. İsimden isim ve fiilden isim yapan eklerin işleklik derecesi tespit edildi. İkinci bölümde, Çuvaş Türkçesinde isim işletimi belirlenmeye çalışılıp Türkiye Türkçesi ile karşılaştırması yapıldı. Böylece Çuvaş Türkçesi ile Türkiye Türkçesinin isim çekimi yönünden benzer ve farklı yönleri ortaya konulmaya çalışıldı. Dil incelemesinin üçüncü bölümünde, isimler ve isim soylu kelime türleri (isim, sıfat, zarf, zamir, edat, bağlaç, ünlem) ayrı ayrı ele alınıp biçim ve işlev açısından yine Türkiye Türkçesi ile karşılaştırması yapıldı. Çalışmamızda elde ettiğimiz bulgular, "sonuç" bölümünde listelendi. Tezin sonuna, çalışmada esas aldığımız metinlerin çeviri yazılı şekilleri, Türkiye Türkçesine aktarması ve sözlük ilave edildi. Çalışmada faydalanılan eserler kaynakça kısmında verildi.