İlköğretim 8. sınıf görme engelli öğrencilere ‘Yaşamımızdaki elektrik’ ünitesi ile ilgili kavramların öğretimi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Betül OKCU
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Mustafa Sözbilir
Eş Danışman: Salih Çakmak
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışma ilköğretim 8. sınıf görme yetersizliğinden etkilenen öğrencilere, 'Yaşamımızdaki Elektrik' ünitesinde yer alan temel fen kavramlarının etkili öğretimini sağlamak için bir öğretim tasarımı geliştirmek ve bu tasarımın etkililiğini test etmeği amaçlamaktadır. Bu temel amaç doğrultusunda çalışma üç aşamadan oluşmaktadır. İlk aşamada görme yetersizliğinden etkilenen öğrencilerin 'Yaşamımızdaki Elektrik' ünitesine yönelik öğrenme ihtiyaçları ve ünitede yer alan temel fen kavramlarını öğrenme düzeyleri belirlenmiştir. İhtiyaç analizinin yapıldığı bu ilk aşamada üç az gören, iki kör öğrenci çalışma grubunu oluşturmaktadır. İkinci aşamada ise belirlenen ihtiyaçlar doğrultusunda seçilen ünitedeki temel fen kavramlarına yönelik öğretim materyalleri ve etkinlikleri tasarlanmış ve tasarlanan bu öğretim materyal ve etkinlikleri 8. sınıfta öğrenim gören görme yetersizliğinden etkilenen öğrencilere uygulanmıştır. Uygulama aşamasını oluşturan bu ikinci aşamada ise 7 az gören, 1 kör öğrenci çalışma grubunu oluşturmaktadır. Son aşamada ise bu öğretim materyal ve etkinliklerinin uygulanabilirlikleri, kullanışlılıkları ve kavram öğrenme üzerine olan katkıları değerlendirilmiştir. Çalışma Tasarım Tabanlı Araştırma kullanılarak gerçekleştirilmiş; birinci ve üçüncü aşamada Durum Çalışması, ikinci aşamada ise ADDIE öğretim tasarım modelinden yararlanılmıştır. Veri toplama aracı olarak görüşme ve gözlemin yanı sıra çoktan seçmeli testler de kullanılmıştır. Veri analizi nasıl yapıldı? Verilerin analizi sonucunda görme yetersizliğinden etkilenen 8.sınıf öğrencilerinin Fen Bilimleri dersine ait genel öğrenme ihtiyaçları, Yaşamımızdaki Elektrik ünitesinde yer alan kavramlara yönelik kavramsal ihtiyaçlar, Yaşamımızdaki Elektrik ünitesindeki kavramların öğretimine yönelik az gören ve kör öğrencilerin bireyselleştirilmiş öğretim tasarımına yönelik ihtiyaçları olmak üzere üç temel ihtiyaç durumu belirlenmiştir. Bireyselleştirilmiş öğretim tasarımına yönelik olarak ise öğrenci ihtiyaçları (materyal ve araç-gereç ihtiyaçları, etkinlik ihtiyaçları), öğretim ortamı ihtiyaçları, öğretici ihtiyaçları ve ölçme değerlendirme ihtiyaçları olarak incelenmiştir. Belirlenen bu ihtiyaçlara bağlı olarak Yaşamımızdaki Elektrik ünitesinin öğretimi sürecinde kullanılacak olan araçgereçler ve materyallerin tasarımında ve düzenlenmesinde materyal tasarımı ve araçgereç kullanımına dair ilkelerin yanı sıra öğrencilerin görme yetersizliği düzeyleri de dikkate alınmıştır. Sonuçta 'Yaşamımızdaki Elektrik' ünitesi kavramlarının daha etkili bir şekilde öğretilmesi için yapılan tasarımda öğrencilerin ünitenin kavramlarını öğrenme ve ünite kazanımlarına ulaşma düzeylerinin oldukça yüksek olduğu belirlenmiştir. Anahtar Sözcükler: Görme yetersizliği, Fen Öğretimi, Elektrik, Öğretim tasarımı, Tasarım tabanlı araştırma