Vitiligo hastalarında anksiyete ve depresyon düzeyinin incelenmesi ve nöropeptid Y ve beyin derive nörotrofik faktör ile ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Tıp Fakültesi, DERİ VE ZÜHREVİ HASTALIKLAR ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MELİKE GÜVEN
Danışman: Merve Hatun ERKAYMAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş: Vitiligo, deri hücrelerinde melanin üretiminden sorumlu melanositlerin kaybına bağlı olarak ortaya çıkan kronik bir depigmentasyon hastalığıdır. Hastalığın gelişiminde genetik yatkınlık, otoimmün süreçler ve nöral mekanizmalar gibi çeşitli etkenler rol oynamaktadır. Beyin ve deri arasındaki karmaşık nöroimmün etkileşimler göz önünde bulundurularak, depresyon ve anksiyete gibi psikiyatrik bozuklukların vitiligo patogenezine katkıda bulunduğu düşünülmektedir. Amaç: Bu çalışmada, vitiligo ile depresyon ve anksiyete arasındaki ilişkinin serum nöropeptid Y ve beyin derive nörotrofik faktör üzerinden incelenmesi amaçlandı. Yöntem: Çalışmaya Atatürk Üniversitesi Araştırma Hastanesi Deri ve Zührevi Hastalıkları polikliniğine başvuran 90 vitiligo hastası ve 90 kontrol dahil edildi. Vitiligo hastalarının hastalık aktivite ve şiddet skorları VASI ve VIDA skorları ile belirlendi. Tüm katılımcılara depresyon, anksiyete ve duygu düzenleme güçlüğüne yönelik Beck depresyon ölçeği, Beck anksiyete ölçeği ve duygu düzenleme güçlükleri ölçekleri uygulandı. Sabah aç karnına alınan venöz kan örneklerinde ELISA yöntemi ile serum nöropeptid Y ve beyin derive nörotrofik faktör düzeyleri ölçüldü. Bulgular: Vitiligo hastalarında kontrol grubuna göre serum NPY düzeyi daha yüksek serum BDNF düzeyi daha düşüktü. Vitiligo hastalarında sağlıklı kontrollere kıyasla serum BDNF düzeyi daha düşüktü. Vitiligoda orta ve şiddetli depresyon ve anksiyete oranı kontrollere göre daha yüksekti. Vitiligo hastalarında depresyon ve anksiyete şiddeti arttıkça serum NPY düzeyinin yükseldiği serum BDNF'nin ise düştüğü görüldü. Sonuç: Bu bulgular, vitiligo ile depresyon, anksiyete ve NPY arasında bir ilişki olduğunu kuvvetle düşündürmüştür. NPY'nin hem vitiligonun hem de depresyonun etiyopatogenezindeki rolünü ve vitiligo ile depresyon arasındaki nedensellik ilişkisini anlamak için daha ileri çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar kelimeler: Vitiligo, depresyon, anksiyete, nöropeptid Y, beyin derive nörotrofik faktör