Türkiye'de Turizmin Tarihsel Gelişimi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi Enstitüsü, Atatürk İlkeleri ve İnkılâp Tarihi Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Umut Güleryüz
Danışman: İsmail Eyyupoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Turizm, dinlenme veya iş amaçlı olarak bir yerden belli bir bölgeye yönelen insani faaliyetler bütünüdür. Seyahatin başlamasıyla birlikte ortaya çıkan kültürel, sosyal, ekonomik ve teknolojik öğelerin karmaşık bir bütünüdür. Çağdaş turizm tanımı, ilk olarak 1942'de İsviçreli ekonomistler Walter Hunziker ve Kurt Krapf tarafından formüle edilmiş ve tanımlanıp açıklanmıştır. Bu tanıma göre; sürekli kalışa dönüşmemek ve gelir sağlayıcı hiçbir uğraşıda bulunmamak koşulu ile yabancıların geçici süre kalışlarından doğan olaylar ve ilişkilerinin tümü turizmdir. Turizm olgusunun başlangıç noktası; yazıyı, parayı ve tekerleği icat ederek kullanan Sümerlere, bir diğer ifadeyle M.Ö. 4000'lere kadar götürülebilir. Finikelilerin de bu kapsamda ilk gezginler olduğu ifade edilebilir. Daha çok ticaret amacıyla yola çıkan bu denizci insanlar çok sayıda yerleri dolaşmışlardır. Benzer şekilde Çin'de ve Hindistan'da ilk geziler genellikle ticari amaçlı olmuştur. Eski Yunan'da M.Ö. 700 yıllarında Olimpiyat oyunlarının başlaması, dünya turizm tarihi içinde önemli bir olay olarak kabul edilir. Bu oyunlara katılmak ve izlemek amacıyla yapılan seyahatler sportif turizmin başlangıcı sayılabilir. V. Yüzyılda Roma İmparatorluğu'nun çöküşü, zevk amacıyla seyahatinde çöküşü olmuştur. Orta Çağ'da Avrupa'nın karanlık döneminde sadece maceracı insanlar seyahat edebilmişlerdir. Orta Çağ'ın en önemli seyahat olaylarından biri de Haçlı Seferleridir. Haçlı Seferleri, doğudan batıya kalıcı etkileri olan kültürel bir akımın oluşmasına yol açmıştır XVII. Yüzyılda, Almanya'da demiryolunun icat edilmesi ulaşımda devrim yaratmıştır. Buharlı gemi ve demiryolu ağlarının hızla gelişmesiyle beraber mesafeler kısalarak seyahat giderleri de azalmıştır. Bunun sonucu olarak yalnızca zenginlerin yapabildiği seyahatler orta gelir grubuna da inmiş ve turizm hareketliliğine katılan insan sayısında büyük bir artış yaşanmıştı. Böylece ilk organize grup turları başlamıştır. 1863'te İstanbul'da düzenlenen Sergi-i Umûmî-i Osmânî bu organizasyonlara ev sahipliği yapmış ilk önemli organizasyondur. XX. Yüzyılın ikinci yarısında Avrupa'da seyahatlerin yoğunlaştırılması üzerine konaklama kuruluşları yeni bir endüstri dalı olarak örgütlenmeye başlamıştır. İstanbul Pera Palas Oteli bu gelişimin Türkiye'de dönüm noktası olarak bilinmektedir. Wagon-Lits Orient Şirketi'nin kurulması, pek çok kültürel grubu Avrupa'dan İstanbul'a getirdi. Ulaşım ağlarında yaşanan ilerlemeyle birlikte ilk seyahat acentesi olan NATTA, Pera Palas Otel bünyesinde açıldı. Agatha Christie ve Pierre Loti gibi yazarların, İstanbul ve Türkiye hakkında yazdıkları yazılar Türkiye'yi daha cazip hale getirdi. 1923'te kurulan Türk Seyyahin Cemiyeti'nin turizm sektörünün geliştirilmesi için ulusal ve uluslararası birçok faaliyeti oldu. Dünyada ulaşım sektörünün zirvesi olan havacılık sektörünün Türkiye'de öncülü olarak 16 Şubat 1925'te Türk Tayyare Cemiyeti kuruldu. Türk turizminin gelişmesi, çeşitli devlet politikaları çerçevesinde ülkenin genel ekonomik gelişiminden ayrılamaz. Bu politikalar, 1923'ten günümüze beş önemli zaman diliminde gruplandırılabilir. Türkiye'nin turizm politikaları iç ve dış etkenlerden ötürü sürekli olarak kendisini güncellemiştir. Türkiye'de turizm sektörü 1980'den itibaren ilerleme kaydetmektedir. Ülke ekonomik sıkıntılar yaşarken; döviz girişi dış borç ve işsizliğin azaltılmasına yardımcı oldu. Anahtar Kelimeler: Turizm ve Turizm Türleri, Otelcilik, Türk Seyyahin Cemiyeti, Türk Tayyare Cemiyeti, Turizm Politikaları