Yüzey Zenginleştirilmiş Raman Spektroskopisi (SERS) ve Haritalama Tekniği Kullanılarak Farklı Tipte Hücrelerde Apoptoz ile Nekroz Düzeylerinin Belirlenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Nanobilim ve Nanomühendislik Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: OĞUZHAN ÜSTÜN

Danışman: Mehmet Yılmaz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu tez çalışmasında kanserli (A549) ve sağlıklı (MRC5) akciğer fibroblast hücreleri ile kanserli (MCF7) ve sağlıklı (MCF10A) meme epitel hücreleri farklı dozlarda apoptotik ve nekrotik ajanlara maruz bırakılarak altın nanoçubuk dizinler (gold nanorod array, GNA) ile kombine edilmiştir. Daha sonra bu sistemden alınan SERS sinyalleri ile farklı hücrelerde apoptoz ve nekrozun ayırt edilebilmesi amaçlanmıştır. Yöntem: GNA yüzeyler PVD (fiziksel buhar biriktirme) tekniği ve eğik açı biriktirme (oblique angle deposition, OAD) yöntemiyle üretilmiştir. Hücreler uygun besiyeri ve inkübasyon koşulları altında büyütülüp apoptotik ajan olarak staurosporine ve düşük doz hidrojen peroksit, nekrotik ajan olarak yüksek doz hidrojen peroksit kullanılmıştır. Uygulama yapılmış hücrelerden SERS spektrumları toplanarak kemometrik analizler gerçekleştirilmiştir. Bulgular: PVD tekniği ve OAD yaklaşımı ile anizotropik yapıya sahip GNA yüzeyler başarıyla sentezlenmiştir. Hücrelere uygulanan ajanların apoptotik ve nekrotik etkiler gösterdiği MTT ve akış sitometrisi teknikleriyle doğrulanmıştır. GNA yüzeyler ile kombine edilen hücrelerden yüksek kaliteli SERS spektrumu toplanmıştır. Sonuç: Toplanan SERS spektrumları uygun kemometrik yöntemler ile işlenmiştir. Farklı dozlarda apoptotik nekrotik ajanlar uygulanmış hücre grupları sadece kontrol gurubundan ayrılmakla kalmamış aynı ajanın farklı dozlarında da ayrım görülmüştür. Anahtar Kelimeler: Yüzey Zenginleştirilmiş Raman Spektroskopisi (SERS), Apoptoz, Nekroz, Hücre Tanısı, Kemometrik Analizler, Altın Nanoçubuk Dizinler