Biyoklimatik Konfor Değerleri Bakımından Doğu Anadolu Bölgesi Rekreasyonel Alanlarının İncelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2010
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Süleyman Toy
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Sevgi YILMAZ
Özet:İnsanların bulundukları ortamın havasıyla ilgili hislerini ifade eden biyoklimatik konfor kavramıyla ilgili son zamanlarda dünyada ve Türkiye'de iklim değişikliğinin de etkisiyle dış mekânlarda çalışmalar yapılmaktadır. Turizm ve rekreasyonu da kapsayan dış mekan aktivitelerine etki eden faktörler sosyal, psikolojik ve ekonomik açıdan önemli oldukları gibi yapılan işten verim ve zevk alma açısından da son derece önemlidir. Bu nedenle dış mekan aktiviteleri üzerinde iklim de dahil etkili olabilecek her türlü faktörün iyi incelenmesi gerekmektedir. Bu çalışmada, Türkiye'nin doğusunda yer alan 14 ilin iklim verileri rekreasyon ve turizm aktivitelerine uygunluk bakımından değerlendirilmiştir. Bu amaçla çalışma alanındaki kentlerde ve bağlı ilçelerde yer alan toplam 44 meteoroloji istasyonundan 1975 ile 2009 yılları (35 yıl) arasında ölçülen iklim verileri kullanılarak biyoklimatik konfor hesaplamaları yapılmıştır. Biyoklimatik konfor hesaplamaları için tüm dünyada yaygın olarak kullanılan ve oldukça detaylı bir indeks olan PET (Physiological Equivalent Temperature) indeksi ve Rayman hesaplama modeli kullanılmıştır. Elde edilen biyoklimatik konfor değerlerinin zamansal dağılımları ve alan genelinde yıllık ortalama, maksimum, minimum ve onar günlük aralıklarla aylık alansal dağılımları ArcGIS 9.2 programı kullanılarak elde edilmiştir. Çalışma sonucunda, çalışma alanının genelinde özellikle yaz aylarında çok olumlu koşullar gözlenirken, kışın aşırı bir soğuk stresi görülmektedir. Alanın bu durumu özellikle alternatif turizm aktiviteleri için çok uygun koşullar sağlamaktadır. Bu nedenle, bu bölgenin kalkınma alternatiflerinden olan turizm ve rekreasyon aktiviteleri için bu uygun özelliklerin de tanıtılması ve gerekli yeniliklerin yapılarak uygun faaliyetlerin geliştirilmesi sağlanmalıdır. Peyzaj Mimarlığı açısından ise rekreasyon alanlarının sayısının ve kalitesinin artırılması ve bunu yaparken de biyoklimatik konfor şartlarına bağlı kalınması gerekmektedir.Anahtar Kelimeler: Biyoklimatik konfor, Doğu Anadolu, PET, Peyzaj Mimarlığı, e- rekreasyon