Ortaokul 3. sınıf öğrencilerin denklem kavramına yönelik soyutlama süreçlerinin incelenmesi: APOS teorisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İlköğretim Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2015
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ELİF AÇIL
Danışman: Abdullah Kaplan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmada denklem kavramının öğretiminde kullanılan ACE (Activity, Class Discussion, Exercises) öğretim döngüsünün ve MEB (Milli Eğitim Bakanlığı) klavuzluğundaki öğretimin ortaokul 3. sınıf öğrencilerinin soyutlama süreçlerine, matematiksel başarı düzeylerine etkileri araştırılmış ve öğrencilerin soyutlama süreçleri YBT'ye (Yenilenmiş Bloom Taksonomisi) göre incelenmiştir. Bu tez çalışmasında hem nicel hem nitel araştırma yöntemleri bir arada kullanılmıştır. Uygulama Erzurum iline bağlı bir devlet ortaokulunun 3. sınıf düzeyinde gerçekleştirilmiştir. Uygulama öncesinde sınıfların denklem konusunda ön koşul davranış düzeyleri, araştırmacı tarafından geliştirilen CeÖ-I (Cebirsel Öğrenme-I) testi yardımı ile belirlenmiştir. Gruplar arasında anlamlı farklılık bulunmaması ile bu sınıflardan biri deney (31 öğrenci) diğeri kontrol grubu (32 öğrenci) olarak atanmıştır. Deney grubunda yapılan uygulama bir kamera yardımı ile daha sonradan incelenmek üzere kayıt altına alınmıştır. Uygulama sonunda deney ve kontrol grubu öğrencilerinin matematiksel başarı düzeylerinin belirlenmesi için yine araştırmacı tarafından geliştirilen CeÖ-II (Cebirsel Öğrenme-II) testi kullanılmıştır. Bu testler araştırmanın nicel veri toplama araçlarını oluşturmaktadır. Uygulamadan sonra öğrencilerin denklem konusunda soyutlama süreçlerinin ayrıntılarını resmetmek için deney ve kontrol gruplarından seçilen dörder öğrenci ile bireysel görüşmeler yapılmıştır. Bu görüşmelerde öğrencilere üç problem durumu verilmiştir. Bu problemler öğrencilerin soyutlama süreçlerini sergileyebilmelerine imkân tanıyacak özellikte hazırlanmıştır. Görüşmelerle öğrencilerden elde edilen çalışma kâğıtları, bu tez araştırması için birer doküman olarak kullanılmıştır. Araştırmanın nitel yöntemi için görüşme, gözlem ve doküman incelemesi bir arada kullanılmış olup, veri çeşitlemesi yapılmıştır. Toplanan nicel veriler SPSS 22 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Nitel verilerin analizinde ise betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. Betimsel analizde verilerin sistematik bir şekilde düzenlenerek okuyucuya sunulması önemlidir. Dolayısıyla araştırmada öğrencilerin görüşme metinlerine, çalışma kâğıtlarının görüntülerine ve öğretmenin/araştırmacının gözlemlerine yer verilmiştir. Verilerin analizinde kullanılan kategoriler APOS (Action, Process, Object, Shema) teorisinde yer alan bilişsel yapılardır. Verilerin hangi kategori altında değerlendirileceğine karar vermede soyutlama sürecindeki bilişsel mekanizmalar belirleyici olmuştur. Ayrıca yapılan öğretimin etkililiği ve niteliği hakkında geri bildirim vermesi açısından elde edilen analizler aracılığıyla her bir öğrencinin YBT'ye göre hangi düzeyde yer alacağı belirlenmiştir. Araştırmanın sonunda, öğrencilerin denklem konusunu soyutlama düzeylerinin ACE öğretim döngüsüne göre şekillenen öğretimin gerçekleştiği grupta diğer gruba nazaran daha iyi düzeyde olduğu görülmüştür. Ayrıca uygulama süreci, yapılan öğretimin öğrencilerin ilgilerini ve motivasyonlarını canlı tuttuğunu da göstermiştir. Araştırmadan elde edilen sonuçlara göre öğrencilerin soyutlama süreçlerinin temele alınması ile planlanan bir öğretimin nitelikli bir öğrenme için gerekli olabileceği ifade edilebilir. Anahtar Kelimeler: Soyutlama, Yenilenmiş Bloom Taksonomisi, APOS teorisi, ACE öğretim döngüsü, Cebirsel Öğrenme