Video sanatında söylem, eylem ve bağlam
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Güzel Sanatlar Enstitüsü, Resim Anasanat Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2026
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Sümeyye ÇAVDAR
Danışman: Fevziye Eyigör Pelikoğlu
Özet:
Amaç: Bu çalışmanın amacı 20.yüzyıl ikinci yarısından günümüze varlığını ve gelişimini sürdüren video sanatının görsel ve işitsel sanatlarla ilişkisini incelemek ve belli bir kategoriye indirgenemeyen yapısı doğrultusunda video sanatının kendi biçim dilini nasıl kurduğunu, neyi ifade ettiğini ve hangi anlam katmanlarını barındırdığını kuramsal bir çerçevede sorgulamaktır.
Yöntem: Bu tez çalışması ‘nitel araştırma’ olup, ‘betimsel araştırma’ modeli ile yürütülmüştür. Konuya ilişkin kitaplar,makaleler ile birincil ve ikincil kaynaklar sistematik biçimde taranmış; elde edilen veriler analiz edilerek hem kuramsal hem uygulamalı bir çalışma ortaya koyulmuştur.
Bulgular: Video sanatı, teknik- teknolojik biçim dili ve ifadesel içeriği bakımından resim, heykel, müzik, sinema, edebiyat, tiyatro gibi sanatlarla ilişki içindedir. Bu ilişkilerin kapsamı ve niteliği, her video eserinde özerktir. Çalışma dil felsefesi savunucularından İngiliz John Langshaw Austin’in ‘performatiflik’ kavramı ile temellendirilmiş, sanatın performatif niteliğinin video sanatındaki karşılığı olup-olmadığı varsa bunun değerinin ne olduğu ve anlam üretimindeki rolü incelenmiştir. Video sanatının diğer sanatalanlarıyla kurduğu ilişkilerden beslenen sosyolojik ve kültürel yönü, düz anlatım ile deneysel anlatım ayrımı üzerinden değerlendirilmiş; bu inceleme, söylem, eylem ve bağlam birlikteliği içerisinde gerçekleştirilmiştir.
Sonuç: Video sanatı, diğer sanat disiplinleriyle kurduğu etkileşim sayesinde deneysel ve deneyimsel bir karakter taşımaktadır. Video sanatında iletişimin doğası, sanatçı ve alımlayıcı açısından eserde barınan görsel ve işitsel anlamkatmanlarının performatiflik kuramı çerçevesinde değerlendirilmesini gerektirmektedir. Bu bağlamda video sanatının göstergesel, araçsal, etik ve estetik özelliklerinin sanat teorisi ve pratiği açısından önemi ortaya çıkmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Çağdaş Sanat, Video Sanatı, Söylem, Eylem, Bağlam