Farklı fırınlama sayılarının CAD-CAM ve 3D yazıcı ile üretilen zirkonyanın faz değişimi, optik ve mekanik özelliklerine etkisinin incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Protetik Diş Tedavisi Anabilim Dalı Başkanlığı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: FURKAN KARATAŞ
Danışman: Alper Özdoğan
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Geleneksel diş hekimliği iş akışlarını kullanan protez üretimi, protezin doğruluğunu etkileyen birçok adımdan oluşur. Teknik hata potansiyelini azaltmak ve klinik olarak daha başarılı bir protez üretmek için bu adımların sayısı düşürülmelidir. Dijital iş akışı, konvansiyonel iş akışına alternatif olarak geliştirilmiştir. Dijital iş akışında, ağız ölçüleri dijital olarak alınır, protez tasarımı ve üretimi bilgisayar ortamında gerçekleştirilir. Bu, teknik hata olasılığını düşürür, daha hızlı ve yüksek doğruluğa sahip restorasyonların üretimini sağlar. Dijital iş akışı, diş hekimliğinde protetik tedavilerde giderek daha yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu teknolojinin gelişmesiyle birlikte, dijital iş akışı, konvansiyonel iş akışının yerini alacak şekilde daha da yaygınlaşacaktır. 1980'lerden bu yana, bilgisayar destekli tasarım ve bilgisayar destekli üretim (CAD-CAM) sistemlerinin artan gelişimi, restorasyonların daha hızlı ve daha doğru şekilde oluşturulmasına olanak sağlamıştır. CAD-CAM sistemlerinde dijital iş akışı üç adımdan oluşur: Veri toplama, tasarım ve üretim. İmalat aşaması iki farklı şekilde yapılabilir: Eksiltici imalat ve eklemeli imalat. Eksiltici üretim, bütün blokların frezelenmesi işlemidir. Eklemeli üretim, bir CAD tasarımını Standart Mozaikleme Dili (STL) formatına dönüştürerek, onu birden fazla bölüme sahip katmanlara bölerek, sıvı veya toz malzemeyi katman katman yazdırarak objelerin elde edilmesi yöntemidir. Eklemeli üretim, 3 boyutlu yazıcıların kullanımı ile üretim olarak bilinir. Üç boyutlu (3B) üretim, üç boyutlu nesneler oluşturmak için malzemelerin (sıvı moleküller veya toz parçacıklar gibi) bilgisayar kontrolü altında bir araya getirildiği, birleştirildiği ve katman katman katılaştırıldığı bir işlemdir. Tıp ve diş hekimliği uygulamalarında 3 boyutlu baskının mevcut kullanımı kolaylıkla şu kategorilere ayrılabilir: Eğitim, doku ve organ yapımı, protezler, implantlar ve anatomik modellemedir. 3D baskının tıbbi uygulamalar için sunduğu en büyük avantaj, kişiselleştirilmiş tıbbi ürün ve cihazlar yaratma özgürlüğüdür. Bu nedenle protez ve implantların kişiye özel adaptasyonu için 3 boyutlu baskının uygulanması önemli katma değer sağlayabilir. Farklı formatlarda üretim yapan bu teknik son dönemlerde gerek diş hekimliği bilim dalında gerek diğer bilim dallarında büyük rağbet görmektedir. Protetik diş tedavisi biliminde geçici kron üretimi, protez kaidesi üretimi, total protez üretimi, model eldesi, bölümlü protez iskelet üretimi ve daimi kron üretimi 3 boyutlu yazıcılar ile yapılmaktadır. Diş hekimliği kliniklerinde metal-seramik restorasyonların kullanımı gün geçtikçe azalırken diğer bir tarafta seramik restorasyonların kullanımı estetik ve biyouyumlulukları nedeniyle artmaktadır. Fakat seramikler, özellikle kaplama olarak kullanıldığında hassas ve kırılgandır. Seramik kaplamaların problemlerinin üzerinden gelmek için çeşitli teknikler üretilmiştir. Bu teknikler zirkonyanın optik özelliklerini ve estetiğini iyileştirirken malzemenin destek alt yapı materyali olmadan kullanılmasına olanak tanır. Genel olarak diğer seramik malzemelerle karşılaştırıldığında monolitik zirkonya kullanımı mekanik komplikasyonları önemli ölçüde düşürür. Aynı zamanda diş yapısından daha az aşındırma yapılması ile diş yapısının mümkün olduğu kadar büyük bir kısmı korunmuş olur. Dental zirkonya genellikle az miktarda yitriya stabilizatörü (3Y-TZP) içeren tetragonal zirkonyum kristallerinden yapılır. Bu tip çok yüksek mukavemete sahiptir ancak estetik özellikleri düşüktür. Zirkonya esaslı materyallerin, diş hekimliği alanında yaygın bir şekilde kullanılmalarının nedeni, biyouyumlulukları ve güçlü mekanik ile aşınmaya karşı mukavemet özellikleridir. Üretim genellikle mekanik yöntemlerle gerçekleştirilir, ancak malzeme israfını, enerji tüketimini ve üretim süresini azaltmak için farklı teknikler de kullanılabilir. 3D baskının önemi giderek arttığı için, bu çalışma diş hekimliği uygulamaları için zirkonya bazlı malzemelerin en son teknolojiye sahip eklemeli imalatı hakkında bilgi toplamayı hedeflemektedir. Yapılması planlanan çalışma hem eklemeli üretim hem de frezeleme yöntemi ile elde edilen zirkonya blokların farklı fırınlama sayısı altında davranış değişiklerini incelemeyi planlamaktadır. Bu değişimler yüzey pürüzlülük ve sertliği gibi mekanik özellikler, XRD (X-Ray difraksiyon tekniği) yöntemi ile moleküler yapıdaki değişimler ve renk özelliklerindeki değişimleri incelemeyi amaçlar.