Ratlarda oluşturulan nöropatik ağrı modelinde H1,H2 ve H3 reseptör antagonist ilaçların etkilerinin araştırılması
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, TIBBİ FARMAKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MARYAM MOHAMMADZADEH
Danışman: Ahmet Hacımüftüoğlu
Özet:Ratlarda Oluşturulan Nöropatik Ağrı Modelinde H1, H2 ve H3 Reseptör Antagonist İlaçların Etkilerinin Araştırılması Amaç: Paklitaksel solid tümörlerin tedavisinde kullanılır. Bu ilacın doz kısıtlayan en önemli yan etkisi nöropati ile bu nöropatiye eşlik eden nöropatik ağrı sendromudur. Histamin beyinde farklı reseptörler aracılığıyla iltihabi ve ağrılı süreçte önemli rol oynamaktadır. Bu ilişkiyi ve hangi reseptörün daha etkili şekilde ağrının ağrı modelinde H1, H2 ve H3 reseptör antagonist ilaçların etkilerinin araştırılması" başlıklı çalışmayı hedefledik. Materyal ve Metot: Bu amaçla 220±10 gram ağırlığında 44 adet Albino Wistar türü erkek sıçan Atatürk Üniversitesi Tıbbi Deneysel Uygulama ve Araştırma Merkezi'nden temin edildi. Çalışma deney grubu 8 gruptan oluşturuldu. Negatif ve pozitif kontrol grubuna ilave olarak difenhidramin, famotidin ve betahistin ikişer dozda uygulandı. Paklitakselle oluşturulan nöropatik ağrı modelinde analjeziyometre, von Frey ve lokomotor aktivite metre cihazları kullanılarak sonuçlar elde edildi. Deney sonunda alınan beyincik ve korteks dokularının dejeneratif değişiklikleri histopatolojik yöntem ile incelendi. Bulgular: Elde edilen sonuçlara göre ağrı eşiğinin 94 gramdan 20 gramın altına düştüğü ve tedavi sonrası 7. günde 77 grama kadar yükseldiği görüldü. Deney gruplarımızda H2 reseptör blokürü olan famotidinin 40 ve 80 mg/kg dozlarında kontrol grubuna en yakın olarak bulunurken (P>0.05), diğer tedavi grupları arasında da anlamlı farklılık tespit edildi (P<0.05). Patoloji bulgularına bakıldığında paklitaksel grubunda yüksek hasar gözükürken famotidin ve betahistin gruplarında az hasar gözlemlendi. Elde edilen Lokomotor Aktivite test sonuçlarına baktığımızda sadece paklitaksel grubu anlamlı farklılık gösterirken kat edilen mesafe değerlerine baktığımızda ise betahistin 40 mg/kg, betahistin 80 mg/kg ve famotidin 40 mg/kg gruplarında mesafe artışı gözlenirken, dinlenme süreleri dikkate alındığında ise difenhidramin 0,68 mg/kg ve betahistin 40 mg/kg'da dinlenme süreleri azalmış, kontrol grubu bulguları ile anlamlı sonuçlar göstermiştir. Sonuç: Bu çalışmada Von Frey ve Randall-Selitto analjeziyometre testin bulgularına göre, H2 reseptör antagonistlerinin ağrıyı daha etkili bir şekilde durdurduğu görüldü. Lokomotor testinin sonuçlarına göre difenhidramin 0,68 mg/kg ve betahistin 40 mg/kg'da dinlenme sürelerinde azalma görülürken, kat edilen mesafede ise betahistin 40 mg/kg, betahistin 80 mg/kg ve famotidin 40 mg/kg'da artış tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Paklitaksel, betahistin, difenhidramin, famotidin, histamin, nöropatik ağrı