Farklı yükseltilerde gerçekleştirilen egzersizlerin atletik performans hematolojik ve biyokimyasal parametreler üzerine etkilerinin incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Kış Sporları Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YASİN SEPİL
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Mehmet Ertuğrul Öztürk
Eş Danışman: Ahmet Hacımüftüoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç:Farklı yükseltilerde iki farklı yağ oranına sahip diyetlerle beslenen sıçanların atletik performanslarının yanında egzersiz uygulamaları, patolojik, hematolojik ve biyokimyasal, parametrelerinin değişimlerinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Bu tez kapsamında yüksek irtifanın, antrenman performansı üzerindeki faydalı etkilerinin ne zaman başladığı, ne kadar süreceği ve bunun diyetle ilişkisi ilk kez çalışılmıştır. Yöntem:Çalışma Trabzon (100m), Erzincan (1200m) Erzurum (2000m) şehirlerinde yapılmıştır. Normal yem ve yağlı yem olmak üzere iki çeşit diyet uygulanmıştır. Deney çalışması 4 grup Trabzon'da, 4 grup Erzurum'da, 4 grup ise Erzincan'da 12 grup olarak tasarlanmıştır. Egzersiz ve diyetleri bütün illerde devam eden ratlar belirlenen sürenin sonunda Erzincan ve Trabzon'a götürülmüştür. Deney sonlandırıldığında biyokimyasal ve histopatolojik analizleri yapılmıştır. Bulgular:Deney başladığında normal yem ile yağlı yem arasında farklılıklar oluşmaya başlamıştır. Aynı beslenip egzersiz yapan gruplarda ise durum değişmiştir. Bütün gruplarda şehirler arası farklılıklar göze alındığında; yapılan egzersizler, biyokimyasal parametreler, histopatoloji bulguların analizi ile önemli sonuçlara varılmıştır. Deney grupları arasında atletik performansı en iyi olan grup, normal yem ile beslenip egzersiz yapan Erzurum deney grubumuzdur. Tablolarda çok sayıda farklı parametrede istatistiksel olarak anlamlılık bulunmuştur. (*p<0.05, **p<0.001) Sonuç:Farklı yükseltilere sahip şehirlerde, iki farklı diyet ile beslenen sıçanların atletik performansları incelenmiştir. Deney sonuçlarına göre rakımı daha yüksek olan Erzurum ilinin deniz seviyesindeki şehirlere göre sezon öncesi kampları için daha uygun olduğu ve sıçanların atletik performansları üzerinde olumlu yönde etkilerinin olduğu belirlenmiştir. Ayrıca hematolojik parametrelerin Erzurumda kısa sürede yükselerek, atletik performans artışına katkıda bulunduğu tespit edilmiştir. Yağlı diyetle beslenenlerin düşen atletik performanslarının yüksek irtifada çok daha etkin şekilde performans artışı gösterdiği bulunmuştur. Dolayısıyla çalışmamız yüksek irtifaya antrenman'a gelen takımlar için azami süre, en az 2 hafta kalmalılar görüşündedir. Uygun egzersiz antrenmanları ile ve planlı diyetle (aklimatizasyon) dönemininin sağlıklı geçirilmesi halinde deniz seviyesine döndükten sonra yüksek irtifanın etkisi 8 hafta sürmektedir. Anahtar Kelimeler : Egzersiz, Atletik Performans