İdrar yolu enfeksiyonuna sebep olan Escherichia coli'nin identifikasyonu ve antibiyotik direnç genlerinin araştırılması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Moleküler Biyoloji ve Genetik Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ALAA JAWDAT NASIH NASIH

Danışman: Mesut Taşkın

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Antibiyotik direnci, enfeksiyon hastalıklarının tedavisinde karşılaştığımız en önemli sağlık problemlerden bir tanesi olup, bakterilerde bazı direnç genleri tarafından kodlanmaktadır. Mevcut çalışmada, idrar yolu enfeksiyonu etkeni olan E. coli' nin insan idrar örneklerinden izole edilmesi, bu izolatların antibiyotiklere karşı direnç durumlarının ve söz konusu antibiyotikler ile ilgili direnç genlerinin varlığının araştırılması amaçlanmaktadır. Yöntem: Mevcut çalışmada, Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Mikrobiyoloji Laboratuvarı'na farklı servis ve polikliniklerden üriner sistem enfeksiyonu ön tanısı ile gönderilen idrar örneklerinde E.coli izolasyonu gerçekleştirildi ve bu izolatlarda farklı antibiyotiklere (β-Laktam, quinolon, karbapenemler, aminoglikozid, sülfonamid) karşı direnç durumları ve bu antibiyotiklere karşı direncinden sorumlu genlerin PCR ile analizi gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Toplam 2084 idrar örneğinin 532 tanesinde enfeksiyon etmeni saptanmıştır. Bunlardan 208 adeti biyokimyasal testler ve VITEK cihazıyla E.coli olarak belirlenmiştir. Izolatların antibiyotik direnç testi disk difüzyon testi ile belirlendi. Bu amaçla CN10, CTX5, CRO30, CAZ10, SXT25, SAM20, IMP10, MEM10, CIP5 antibiyotikleri kullanıldı. Testin sonucunda 3 ve daha fazla sayıda antibiyotiğe direnç gösteren izolat seçildi (30 adet;27 kadın, 3 erkek). Enfeksiyon en fazla kadınlarda gözlendi (%75). Kadınlarda 3 ve üzeri antibiyotik direncinin ise yaşlı grupta en yüksek seviyede olduğu sonucuna ulaşıldı (%44,4). Erkeklerde enfeksiyon görülme oranı %25 iken 3 ve daha fazla antibiyotiğe direnç gösteren izolatların oranı yaşlı bireylerde en yüksek seviyededir (%66,66). Antibiyogramın belirlenmesinden sonra fenotipik antibiyotik direncinin moleküler seviyede PCR ile analizi yapıldı. Analiz sonucuna göre izolatların %60'ında aac(c)II direnç geni, %16,6'sında blaCTX-M direnç geni, %83,3'ünde sulI direnç geni, % 86,6'sında blaTEM, %96,6'sında qnrS direnç geni belirlenmiştir. BlaSHV ve blaKPC direnç geni hiçbir izolatta saptanamamıştır. Sonuç: Bilinçsiz ve reçetesiz antibiyotik kullanımı, enfeksiyonların tedavisinde sıklıkla kullanılan antibiyotiklere direnç oluşturmuştur. Çoğunlukla fenotipik anitibiyotik direnci ile genotipik antibiyotik direnci arasında bağlantı belirlenmiştir. Ancak bazı izolatlarda direnç geni tespit edilmemesine rağmen fenotipik antibiyotik direnci gözlenmiştir. Bu durum antibiyotik direncine yönelik farklı mekanizmaların da var olabileceği olgusunu desteklemektedir. E. coli, İdrar yolu enfeksiyonu, Antibiyotik dirençi