Rainer Maria Rilke'nin "Orpheus'a Soneler" adlı eserine mitolojik bir çözümleme

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Alman Dili Ve Edebiyatı Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: İLKNUR UĞUR

Danışman: Merve Karabulut

Özet:

"Rainer Maria Rilke'nin Orpheus'a Soneler Adlı Eserine Mitolojik Bir Çözümleme" başlıklı tez çalışmamızda, sonelere adını veren Orpheus başta olmak üzere, sone içerisinde yer alan mitolojik imgeler ve anlatılar incelenerek, bu ögelerin sonelerdeki işlevi analiz edilmiştir. Rilke'nin, Duino Ağıtları'nın ardından Muzot Şatosu'nda kaleme aldığı Orpheus'a Soneler adlı eser, biçimsel yönü tartışma dışında tutularak, içerdiği mitik unsurlar bağlamında değerlendirilmiştir. Giriş kısmında, mitolojinin sanata etkisi ve bu etkinin farklı alanlardaki yansımaları, Nazlı Eray'ın Orphee'si ve Ihab Hassan'ın Orpheus'un Parçalanışı gibi eserler üzerinden örneklendirilmiş; bu bağlamda Rilke'nin Orpheus'a Soneler eseri detaylandırılarak, soneler üzerine özgün değerlendirmelere yer verilmiştir. Eserin bütüncül bir biçimde incelenebilmesi adına, Rilke'nin yaşamı, edebi kişiliği ve mitoloji ile ilişkisi araştırılmış; ayrıca "Mit ve Edebiyat" başlığı altında mit, mitos, mitoloji kavramları, Orpheus ile benzeşen söylenceler ve edebiyat-mitoloji ilişkisi kapsamlı şekilde ele alınmıştır. Çalışma, Orpheus'a Soneler'i biçimsel açıdan çözümlemeyi amaçlamamakla birlikte, sone türüne dair temel bilgiler verilmesi, metindeki mitolojik ve kavramsal ögelerin daha iyi anlaşılabilmesi açısından gerekli görülmüştür. Orpheus'un ozan, şair ve tanrı kimliği; Eurydike ile olan söylencesi; lir çalgısı, Musalar ve Orfizm ile bağlantısı ayrıntılı biçimde ele alınmış, böylece bu figürün mitolojik bağlam içindeki yeri belirginleştirilmiştir. Bu mitolojik arka planın açığa çıkarılması, sonelerin çok katmanlı anlam dünyasının daha derinlemesine kavranmasına olanak sağlamaktadır. Soneler, temelinde Orpheus mitini barındıran yapısıyla, bu mite kaynaklık eden antik eserler olan Vergilius'un Çiftçilik Sanatı ve Ovidius'un Metamorfozlar'ından yararlanılarak ele alınmıştır. Başta Orpheus olmak üzere, sonelerde yer alan diğer mitolojik ögeler üzerinden mitin şiirsel bağlamda yeniden üretimi ve çok katmanlı anlam dünyası ortaya konulmuştur. Bu doğrultuda, mitolojik arka plan ayrıntılı biçimde irdelenmiştir.